Bordo Bulamacı Nasıl Hazırlanır ?

BORDO BULAMACI NEDİR?

          Bordo bulamacı göztaşı (Bakır Sülfat %98) ve kireç kullanarak hazırlanan bir karışımdır.

          Bordo Bulamacı Hazırlamak İçin Gerekli Malzemeler:% 1 lik Bordo Bulamacı hazırlamak için 1Kg Göztaşı ve 1 Kg Sönmüş veya 0,5 Kg Sönmemiş Kirece ve bunları eritmek ve karıştırmak için 1 adet 100 Lt.lik, 1 adet 50 Lt.lik plastik veya ağaç fıçı, beton havuz, plastik kova, süzmek için tülbent, ağaç sopa (karıştırıcı) gibi malzemelere ihtiyaç vardır.(Demir,saç.teneke gibi metal kaplar kullanılmaz.)

       Bordo Bulamacının Hazırlanması:

            Evvela 1 Kg Göztaşı 50 litre su alan bir fıçıda (Plastik Kova,Beton Havuz) eritilir.Ayrıca bir teneke içinde taşsız 0,5 Kg kireç az suda söndürülür.Söndürülen kireç 100 litrelik fıçıya süzülerek aktarılır ve üzerine su ilave edilerek 50 litreye tamamlanır.daha önce hazırlanan 50 litrelik Göztaşı eriyiğini kireçli su üzerine yavaş yavaş dökerken bir yandan da devamlı karıştırılır.Böylece açık mavi bir bulamaç meydana gelir.Daima göztaşı miktarının yarısı kadar kireç konur.%0,75 lik Bordo Bulamacı hazırlamak için 100 litre suya 750 gram Göztaşı,375 gram Kireç; %1,5 luk Bordo bulamacı hazırlamak için 1500 gram Göztaşı, 750 gram Kireç konur. Bordo Bulamacını Kontrol Ediniz. Tek başına Göztaşı eriyiği yakıcıdır.Kireç, asitliği gidermek ,için kullanılmaktadır. Konulan kirecin kafi gelip gelmediğini kontrol etmek için turnusol kağıdı kullanılır.Kırmızı Turnusol kağıdı bordo bulamacına batırıldığında mavi renge dönüşür ise bulamaç iyi hazırlanmış demektir,kırmızı renkte kalırsa bir miktar daha kireçli su ilave etmek lazımdır..Turnusol kağıdı yerine 3-5 cm boyda bir parlak çivi ile de kontrol etmek mümkündür.Hazırlanan Bordo Bulamacına parlak bir çivi batırılır. 4-5 dakika bekletilir ve sonra çıkarılır.Çivi üzerinde esmer kırmızı bir leke meydana geldiyse biraz daha kireçli su ilavesi gereklidir.İyi hazırlanmışsa leke meydana gelmez.

        Bordo Bulamacı taze kullanılır.Hemen kullanılamaz ise 100 litresine 200 gr şeker koyarak 10 gün kadar bozulmadan saklanabilir.

Bordo Bulamacı Hazırlanırken ve Kullanırken Dikkat Edilecek Hususlar

1-Bordo bulamacı hazırlanırken daima kireçli suyun üzerine göztaşı eritilmiş su ilave edilir.Aksi takdirde karışım olmaz.

2-Sönmemiş kireç kullanıyorsak eritildikten sonra muhakkak süzülmelidir.Eğer erimeyen taş, toprak kalmışsa kalan miktar kadar kireç tartılıp tekrar eritilmelidir.

3-Bordo bulamacı hiçbir ilaçla karıştırılıp atılmaz.

4-Bordo bulamacı atıldıktan sonra ilaçlama aleti temizlenmelidir. Etmeni bakteri ve fungus olan hastalıklarda etmenin ağaç gövdesine kolaylıkla girebileceği daha çok yara yerleri,çiçek gözleri ve yaprak gözlerinin ilaçlanarak hastalığın ağaca girişini engeller.Bu hastalıkların bulaştıktan sonra tedavisi mümkün değildir.

BORDO BULAMACININ BAĞ VE MEYVELERDE KULLANILDIĞI HASTALIKLAR VE ORANLARI

          Elma ve Armut Kara lekesinde dal sıracası bulunan yerlerde %2, Dal sıracası bulunmayan yerlerde %1 lik bordo bulamacı ile çiçek gözleri kabarmaya başladığında birinci ilaçlama yapılır.

          Armutlarda memeli pas hastalığına karşı çiçek tomurcukları patlamak üzere iken %1 lik bordo bulamacı ilaçlama yapılır.

          Yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında ateş yanıklığı hastalığı için ağaçların durgun olduğu dönemde budamadan sonra %2 lik bordo bulamacı ile ilaçlama yapılır.Gözler kabardığında %2 lik bordo bulamacı ile ikinci ilaçlama uygulanır.

         Eriklerde cep hastalığında tomurcukların kabarmaya başladığı dönemde %2 lik bordo bulamacı ile birinci ilaçlama yapılır.

           Kayısı ağaçlarında sürgün ve dal yanıklığı hastalığına karşı sonbaharda yaprakların yaklaşık %75'i dökülünce %3 lik bordo bulamacı ile birinci ilaçlama, ilkbaharda çiçek tomurcukları patlayıp kırmızı uçlar görülünce %1 lik bordo bulamacı ile ikinci ilaçlama yapılır.Kayısılarda yaprak delen hastalığına karşı sonbaharda yaprak dökümünden hemen sonra %2 lik bordo bulamacı, ilkbaharda çiçek tomurcukları açılmadan önce pembe çiçek tomurcuğu devresinde %1 lik bordo bulamacı uygulanır.

          Sert çekirdekli meyve ağaçlarında bakteriyel kanser ve zamklanma hastalığınakarşı sonbaharda yaprakların yaklaşık %75'i dökülünce %3 lik bordo bulamacı ile birinci ilaçlama, ilkbaharda gözler uyanmadan önce %1 lik bordo bulamacı ile ikinci ilaçlama yapılır.

         Kiraz dal yanıklığı hastalığında, sonbaharda yapraklar dökülmeğe başladığında %1 lik bordo bulamacı ile birinci ilaçlama , ilkbaharda gözler uyanmak üzere iken %0,6 lik bordo bulamacı ile ikinci ilaçlama yapılır.

        Şeftalide yaprak kıvırcıklığı hastalığı için tomurcukların kabarmaya başladığı dönemde %2 lik bordo bulamacı uygulanır.Şeftalide yaprak delen hastalığına karşı sonbaharda yaprak dökümünden hemen sonra %2 lik, ilkbaharda çiçek tomurcukları açılmadan önce %1 lik bordo bulamacı ile ilaçlama yapılır.

          Yeni dünya kara lekesinde sonbaharda tomurcuklar kabarmadan önce %1,5 lik bordo bulamacı birinci ilaçlama olarak yapılır.

            Meyve ağaçlarında armıllarıa kök çürüklüğü hastalığına karşı hastalık yeni başlamış ise hasta kökler kesilip kazındıktan sonra bu yerlere %5 lik bordo bulamacı,%2 lik Göztaşı, %5 lik karaboya ilaçlarından biri fırçayla sürülür, ilaç kuruduktan sonra üzeri aşı macunu ila kapatılır veya 750 gram ardıç katranı 250 gram göztaşı sürülür.

           Badem dal kanseri hastalığına karşı sonbaharda yapraklar %75 oranında dökülünce %3 lük , ilkbaharda çiçek tomurcukları patladığı ve kırmızı uçları görüldüğü pembe dönemde %1 lik bordo bulamacı ile ilaçlama yapılır.

           Bağlarda ölü kol hastalığına karşı durgun dönemde, budamadan sonra %4 lük bordo bulamacı uygulanır.Bağ antraknozu hastalığına karşı sürgünler 20-25 cm olduğunda %0,5 lik ,çiçeklenmeden önce %1 lik, çiçeklenmeden hemen sora %1,5 luk bordo bulamacı uygulanır.Bağ mildiyösü hastalığına karşı Tahmin uyarı sisteminin uygulanmadığı yörelerde, sürgünler 25-30 cm boya ulaştığı devrede %0,5 lik, 2. ve 3. ilaçlamalarda ise ilacın etki süresi dikkate alınarak %1 ve %1,5 luk bordo bulamacı uygulanır.

           Zeytinde halkalı leke hastalığına karşı zeytinler sürgün vermeden önce Şubat ayında %1,5 luk, zeytin ağaçları çiçek açmadan önce nisan ayında da %1 lik bordo bulamacı uygulanır.

         Zeytin dal kanseri hastalığına karşı 1.İlaçlama; Aralık sonunda hasattan hemen sonra2.İlaçlama; Şubat sonunda dolu, don zararından sonra3.İlaçlama; İlkbahar yağmurları başlamadan önce4.İlaçlama; Sonbahar yağmurları başlamadan önce1.2. ve 4. İlaçlamalarda %2 lik, 3. İlaçlamada %1 lik bordo bulamacı uygulanır.İncirde çelik marazı hastalığına karşı budamadan sonra %2 lik bordo bulamacıuygulanır.Turunçgil dal yanıklığı hastalığına karşı 1.İlaçlama hasattan sonra%2 lik, 2.İlaçlama ilkbahar yağmurları başlamadan önce %1,5 lik bordo bulamacı uygulanır

BORDO BULAMACI

BORDO BULAMACININ HAZIRLANIŞI VE UYGULAMALARI

Bordo bulamacı, göztaşı (Bakır Sülfat %98) ve kireç kullanarak hazırlanan bir karışımdır.

Bordo bulamacı çok sayıda fungal ve bakteriyel hastalıklara karşı kullanılabilen bir tarım ilacıdır. Özellikle sonbaharda (yaprakların ¾’ü yada tamamı döküldüğünde) ve ilkbaharda (gözler uyanmadan önce) meyve ağaçlarına bordo bulamacı uygulandığında, ertesi yıl çıkabilecek potansiyel olarak bulunan pek çok hastalığa karşı etkili ve ekonomik bir mücadele ilacı olmaktadır.

Sonbahar ve ilkbaharda bordo bulamacı kullanılmadan bazı bakteriyel hastalıklarla mücadelede tam başarıya ulaşmak mümkün değildir.

Bordo bulamacı kullanıma hazır halde ilaç bayilerinde bulunabileceği gibi, bakır sülfat (göztaşı) ve kireç ile hazırlanıp kullanılması da mümkündür. Ancak hazır bordo bulamacı kullanılması halinde, kullanma dozunun önceden iyi bilinmesi gerekmektedir.

Bordo Bulamacının Hazırlanışı

Bordo bulamacının dozları,  kullanılacağı zamana göre değişmektedir. Meyve ağaçlarına sonbahar ve ilkbaharda uygulanacak koruma amaçlı genel kullanım dozları %2 ve %1’liktir.

Aşağıda örnek olarak verilen %2’lik bordo bulamacının hazırlanışı esas alınarak %1 ve diğer oranlarda bordo bulamacı hazırlanabilir.

%2’lik Bordo Bulamacının  Hazırlanışı (1.000 Litre) İçin Gerekli Madde Ve Malzemeler:

·       20 kg göztaşı ve 20 kg sönmüş kireç (veya 10 kg sönmemiş kireç),

·       40-50 litrelik 2 adet plastik kova,

·       Yaklaşık 1 m uzunluğunda ağaçtan iki adet sopa.

a)   20 kg sönmüş kireç bir plastik kovaya konur ve üzerine bir miktar temiz su ilavesiyle karıştırılarak ayran kıvamına getirilir.

b)   Benzer şekilde 20 kg göztaşı ayrı bir plastik kovaya konur ve üzerine bir miktar temiz su ilavesiyle karıştırılarak 40-50 litreye tamamlanır.

c)   İlaçlama tankı (örneğin; 1 tonluk) deposuna bir miktar su (100-200 litre) konur. Bunun üzerine önce hazırlanan sönmüş kireçli su tankın süzgecinden geçirilerek boşaltılır. Daha sonra ilaçlama tank deposuna hazırlanan göztaşı eriyiği yine tank süzgecinden geçirilerek yavaş yavaş boşaltılırken bir yandan da devamlı karıştırılır. Böylece açık mavi renkli bir bulamaç meydana gelir.

İlaçlama tankı su ilavesiyle 1.000 litreye tamamlanır. Böylece %2 lik 1.000 litre ,bordo bulamacı hazırlanmış olur.

Bordo Bulamacını Kontrol Ediniz

Usulüne uygun olarak hazırlanan bordo bulamacının mavi renkte, nötr veya alkali olması arzu edilir. Tek başına göztaşı eriyiği yakıcıdır. Konulan kirecin yeterli gelip gelmediğini kontrol etmek için 3-5 cm boyunda, passız,  parlak bir çivi hazırlanan bordo bulamacına batırılarak 4-5 dakika bekletilir ve sonra çıkarılır. Çivi üzerinde esmer, kırmızı bir leke meydana geldiyse biraz daha kireçli su ilavesi gereklidir. Şayet çivi olduğu gibi lekesiz çıkar ise ilaç iyi hazırlanmış ve kullanıma hazır demektir.

Bu işlem turnusol kağıdı kullanılarak da yapılır. Kırmızı turnusol kağıdı bordo bulamacına batırıldığında, mavi renge dönüşür ise bulamaç iyi hazırlanmış demektir, kırmızı renkte kalırsa bir miktar daha kireçli su ilave etmek gereklidir.

Bordo Bulamacı Hazırlanırken ve Kullanırken Dikkat Edilecek Bazı Hususlar:

1. Bordo bulamacı hazırlanırken demir, saç gibi metal kaplar kullanılmaz.

2. Bordo bulamacı hazırlanırken daima kireçli suyun üzerine, göztaşı eritilmiş su ilave edilir.

3. İlaçlama tankına sönmüş kireç eriyiği ve göztaşı eriyiği boşaltılırken süzgeçten geçirilmesi gerekir. Süzgeç kullanılmaz ise bazı artık parçacıklar ilaçlama aletinin memesini tıkar.

4.  Bordo bulamacı hiçbir ilaçla karıştırılıp atılmaz.

5. Ağacın üst dallarından başlayarak alta doğru aşırıya kaçmadan, yıkama şeklinde (boş, kuru dal kalmadan tüm gövde) ilaçlama yapılır.

6. İlaçlamadan sonra 10 saat içinde yağış olursa ilaçlamayı tekrar etmek gerekir.

7. Hazırlanan ilacın en geç bir gün içinde kullanılması tercih edilir.

9. Hemen kullanılmayacaksa hazırlanmış olan 1.000 litre bordo bulamacına 2 kg şeker yada 10 litre yağsız süt karıştırılmak suretiyle 15-20 gün muhafaza etmek mümkündür.

10. Bordo bulamacı atıldıktan sonra ilaçlama aleti temizlenmelidir.

BORDO BULAMACININ KULLANILDIĞI MEYVE VE BAĞ HASTALIKLARI

Elma ve armut kara lekesi, armutlarda memeli pas, yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarında ateş yanıklığı, monilya, eriklerde cep hastalığı, kayısı ağaçlarında sürgün ve dal yanıklığı, kayısılarda yaprak delen, sert çekirdekli meyve ağaçlarında bakteriyel kanser ve zamklanma, kiraz dal yanıklığı , şeftali yaprak kıvırcıklığı, şeftalide yaprak delen, meyve ağaçlarında armıllarıa kök çürüklüğü, bağlarda ölü kol, bağ antraknozu, bağ mildiyösü hastalıklarına karşı kullanılabilmektedir.

http://www.erzincanbk.gov.tr/