zeytin salamurası etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
zeytin salamurası etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

8 Ekim 2013 Salı

Evde Zeytin salamurası nasıl yapılır

Evde Zeytin salamurası nasıl yapılır






Size Zeytinlerin tatlandırması için gerekli bilgileri aşağıda veriyorum. kolay gelsin ve şimdiden afiyet olsun.
Not: Kullanacağın su Klorlu olmasın suyu başka bir kapta 2-3 gün dinlendir, kullanacağın tuz kaya tuzu olsun veya içinde iyot olmasın.
Zeytinler vişne kırmızısı rengini aldıkları zaman ağaçlarından toplanır. Acılığının giderilmesi üzerine 4-5 gün suda bırakılır. Bu sırada günde 1 defa suyu değiştirilmelidir. Acılığı giderilen zeytinler, litresinde 40-60 gr. tuz bulunan salamura ierisine yatırılır. Siyah zeytin salamurasına koku vermek üzere defne yaprağı, sarmısak gibi kokulu şeyler katılabilir. 

Yeşil zeytinler toplanır, çürük ve kurtlular ayıklanır. Çöpleri koparılır, yıkanır. bir çekiçle vurularak çatlatılır veya bıçakla 3-4 yerinden çekirdeğe dayanacak şekilde çizilir, suya atılır. on-onbeş gün sade suda, iki günde bir suyu değiştirilmek suretiyle bekletilir. 

Çekiçle kırma zeytinler daha çabuk olur. Zaman zaman zeytin tadılır, acılığı gitmemişse biraz daha suda bırakılır. Tadlanmışsa sudan alınır. Bir kilosuna bir kahve kaşığı dövülmüş limon tuzu, bir tatlı kaşığı ince tuz ile zeytinler karıştırılır, harmanlanır. Kavanozlara doldurulur. Üzerine basılıncaya kadar su konur. Kavanozun üzerine zeytinyağı konarak hava ile teması kesilir. Bir taraftan yenmeye başlanabilir. Not: Çekiçle kırma ve çizme zeytin ayrı ayrı yapılmalıdır çünkü kırma zeytin daha çabuk olur. 

Sele Zeytini 

Ağacından rengi laciverde dönmüş zeytinler koparılır veya çarşıdan alınır. Sağlam, çürüksüz, kurtsuz zeytinler bir tarafa ayrılır, yıkanır, suları süzülür. Kilosuna 300 gr. tuz hesabıyla beş kilo zeytine bir buçuk kilo iri tuz alınarak karıştırılır. Bir çuvala veya seleye konur. Üzeri ağır bir taş **** birkaç taş ile bastırılır. Böylece acı suyunun akması sağlanır. Zaman zaman bakılır, zeytinler buruşup tatlanmışsa ve acısı kalmamışsa yenmeye başlar. Bu zeytinleri uzun müddet muhafaza etmek için elle oğularak tuzu giderilir. Kavanozlara doldurulur, ağızları kapatılır. Yine zaman zaman küflenip küflenmediklerine bakılır. Küflüler varsa seçilir, yıkanır, evvela onlar yenir. Küflenmemişse öyle bırakılır. Yenmek istendiğinde yenecek miktar ayırılır, sıcak suda yıkanır. Üzerine zeytinyağı dökülür, limon sıkılır, afiyetle yenir. 


Bir başka tarif

Sele Zeytini
Leğenin içine tahta bir yükselti koyup çuvalı tahtanın üzerine yerleştiriyoruz. Bundaki amaç çuvalın akan zeytin suyundan uzaklaştırılması, temasın engellenmesi. Toplanan veya alınan zeytinleri çuvala veya seleye biraz zeytin biraz kayatuzu olacak şekilde sırayla yerleştiriyoruz. 3-4 gün hiç dokunmadan bekliyoruz. Sonra hergün çuvalı değiştiriyoruz ki zeytinler iyice karışsın .Leğendeki acı suyu da döküyoruz. Acı suyu akıp tuzla pişmesi tamamlanınca ki bu yaklaşık 15-20 gün sürebilir ve zeytinler büzüşür , tadına bakıp kavanozlara koyun. Salamura zeytin gibi uzun süre dayanmayacağını da unutmayın. 

Salamura Zeytin
Ben kavanoza zeytini ve kaya tuzunu koyup (yaklaşık 1 kg zeytine 2 yemek kaşığı kayatuzu diyeyim zira gözkararı yapıyorum) çok az da zeytinyağı ekleyerek kavanozun ağzını kapatıyorum. Her gün kavanozu sallayarak zeytinin suyunu salmasını sağlıyorum. Bu da 15 gün gibi bir sürede oluyor ve tüm bir yıl boyunca hatta daha da uzun süre bozulmadan kalıyor. Zeytinin aroması yani hafif burukluğu hoşunuza gidiyorsa yemeye daha erken başlayabilirsiniz, yok buruk olmasın derseniz daha uzun süre kavanozda kendi suyunda tutun. Kavanozdaki suyu dökmeyin, zeytin içinde kalsın.Sofrada kekik, kırmızı pul biber ve limon ile tatlandırın.

Yeşil zeytin 
Yeşilken toplanan zeytin çekiç veya havan eli ile bir tahtanın üzerinde kırılır, bol suda hergün birkaç kez suyu dokülüp yenilenerek tatlandırılır. Ama siyah zeytine göre daha zahmetlidir. Yaklaşık 10 - 15 gün süren tatlandırma sonrası kavanozlara alınır, üzerine bol zeytinyağı dökülür. Afiyetle yenir.



Çizme yeşil zeytin yapımında uygulanması gereken önemli noktalar vardır:

1-Çizme yeşil zeytin yapımında sert çeşitlerle sıhhatli sağlam daneler ile çalışılmalıdır. 

2-Hasat zamanına gerekli özen gösterilmeli,olgunluğu ilerlemiş zeytinlerde bozulmalar artacağından bu devreye dikkat edilmelidir.

3-Tüm sofralık zeytin yapımlarında olduğu gibi Çizme yeşil zeytin yapımında da el ile hasat yapılmalıdır.

4-Zeytin daneleri içindeki yapraklar bereli,böcek tahribatlı gibi kaliteye etki edecek unsurlardan iyice ayıklanmalı,zeytinin temiz olmasına dikkat edilmelidir.

5-Çizme makinalarının temizliğine ve bıçak keskinliğine büyük dikkat gösterilmelidir.

6-Çizilen zeytinlerin konulduğu kaplar çok iyi temizlenmiş olmalıdır.

7-Su içinde tatlanana zeytinler vakit geçirmeden tuzlu suya alınmalıdır.

8-Tuzlu su içinde tuz kontrolleri sık sık yapılarak tuz yüzdesi %7’nin altına düşürülmemelidir.

9-Ambalajlamada temizliğe dikkat edilmeli,ambalaj kapları tamamen salamura ile doldurulmalı,üzerlerine hava temasını kesmek amacıyla natürel zeytinyağı konulmalıdır.Aksi halde hava boşluğunda gelişen küf ve mayalar zeytini bozar.

10-Çizme yeşil zeytin fazla dayanıklı değildir.Yukarda saydığımız şartlara uyulmalı ve kısa zamanda tüketme yoluna gidilmelidir.Serin ve kuru yerlerde depolanmalı,depoda tüm sağlık koşullarına uyulmalıdır.

Kaynak


---------------------------------------------------------------------------------------------------
Bu alttaki makalede okulda öğretilen..

Yeşil Zeytin Yapılması

Yeşil zeytinler her çeşit zeytinden yapılabilir. Ancak samanlı, Trilye, Memeli, Çilli eşitleri bu iş için daha uygundur.

Zeytinler yeşilden saman sarısı rengine dönerken hasat edilir. Hasat zamanı Marmara Bölgesinde Ekim sonu-Kasım başı, Ege Bölgesinde Eylül sonu-Ekim ortasıdır. Hasatta ve nakliyede zeytinler fazla ezilip büzülmemelidir. Daha sonra zeytinler boylarına göre ayrılır. Bu işlem kullanılan eriyiğin tüm zeytinlere ulaşmasına ve aynı zamanda etki etmesini sağalar. Zeytinler kararmadan hemen işlemeye alınmalıdır.

Zeytinlerin acılığının giderilmesi için Sodyum Hidroksit (NaOH) (Südkostik-Kostik) kullanılır. Bunun için 100 lt suya 1,5 kg kostik veya zeytinimize kullanabileceğimiz su ağırlığının %1,5'ğu hesabıyla eriyik hazırlanır. Kostik iyice eritilmelidir. Kostik fazla katılırsa zeytinin et kısmında yumuşama ve kabuk ayrılması görülür.

Yeşil zeytin işlenmesi beton, plastik, tahta fıçılarda yapılır. Ev şartlarında plastik bidon veya leğenler kullanılabilir. Zeytinle doldurulmuş kap içine eriyik doldurulur. Zeytinin üzerine tahta ızgaralar konularak hava almamasına dikkat edilir. Hava alan zeytinler kararır.

Eriyik, eğer zeytinin acı olması isteniyorsa 4/3'üne işlemelidir, tatlı olması isteniyorsa tamamına işlemelidir. Eriyiğin zeytine işlediğini şu şekilde anlarız. Bir adet zeytin tanesi alınır enine kesilerek esmerleşmesi beklenir. Tanedeki kararma durumuna göre işlemiş olduğu miktar göz kararı ayarlanır veya laboratuar şartlarında fenol fitaleyin eriyiğinden birkaç damla damlatılarak renk değişmesinden eriyiğin işlemiş olmasına karar verilir. Önce karan kısım eriyiğin işlediği kısımdır.

Başlangıçtan 5-6 saat sonra ilk işleme derinliği kontrol edilir. Daha sonra saatte bir yapılır ve en sonunda 15 dakikada bir yapılır. Bu süre sonunda istenilen işleme derecesine ulaşılınca zeytinler hava almadan temiz su ile yıkanır. 30 dakika sonra bu su boşaltılır. Su verme işleminde kabın tabanına suyun hortumla verilmesi, üstten suyun akıtılması yoluyla su değiştirilebilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus yeşil haldeki zeytinlerin hava ile temasını önlemektir. Bundan sonra 5 saat ara ile 6 yıkama daha yapılır. Her yıkamadan sonra kap hava almadan suyu değiştirilir.

Yıkama işleminden sonra zeytinler 100 lt suya 8 kg tuz hesabıyla salamura
hazırlanarak hava almayacak derecede hızlı bir şekilde bidon veya teneke kutulara konur. 1 hafta sonra tuz oranı azalacağından tuz katılarak ilk tadına ulaştırılır. Bunun nedeni zeytinin ilk haftada salamuradaki tuzu emmesidir. Hava almayan bir kapta yeşil zeytin bu şekilde 20°C' de 1-2 ayda olgunlaşır. Yeşil zeytin salamuraya konmadan yenilebileceği gibi salamuradan sonra da yenilebilir. Düşük ısılı ortamda olgunlaşma süresi uzar. 2. ayın sonunda yeşil zeytinimiz hazırdır. Salamura içerisine limon dilimleri yerleştirilerek ayrı bir lezzet oluşturulabilir.


Sele Zeytini

Zeytinler ağaçta iyice kararıp olgunlaştıktan sonra hasat edilir. Sağlam taneler sele, sepet veya tahta sandıklar içinde 100 kg zeytine kaya tuzu veya normal tuzdan 15 kg karıştırılır. Kaya tuzu tercih edilmelidir, bu zeytine has lezzeti sağlar. 

Daha sonra bir kat tuz bir kat zeytin olmak üzere kaba istiflenir ve kabın ağzı uygun bir bezle örtülür. Kap birkaç günde bir ters yüz edilerek bir önceki duruşunun tersine yatırılıp tuzun iyice teması sağlanır. 

Taneler tuzun etkisi ile suyunu salar, bu nedenle seleler akan suların yıkanıp akıtılabileceği bir yere konulmalıdır. Bu şekilde 3-4 haftada zeytinlerin acılığı giderek yenecek duruma gelir. 

Bu yöntemde zeytinlerde %20-30 fire verilir. Fire miktarının az olması için zeytin yapılan yerde hava akımı olmamalı aksi takdirde taneler kurur ve yenilecek kısım çekirdek üzerinde ince bir tabaka halinde kalır. 

Olgunlaşan zeytinler yıkanıp tuzlarından temizlenir. Kurumasına izin verilmez ve zeytin yağı ile yağlanır. Tatlandırmak için taneler arasına kekik, defne yaprağı veya limon dilimleri konulabilir.


Siyah Zeytin Yapılması

Zeytinler tanelerin siyahlaştığı, et kısmının menekşe mor renk aldığı zaman hasat edilir. Erken hasat edilen zeytinler koyu siyah zeytin vermez. Geç hasat edilenler de
salamurada yumuşar ve ezilir. Hasat edilen zeytinler ezilmiş, yaralı, haşere tahribatı görmüş ve rengi bozuk olanlardan temizlenir.

Aynı boyda ayıklanan zeytinler bir kez yıkanarak salamuraya konur. Yıkamada zeytinler 2-3 gün su içerisinde kalırsa tarımsal ilaç artıklarında temizlenir. Böylece kısmen acılık da gider. Salamura kapları işletmelerde beton, plastik, tahta fıçılarda yapılır; ev şartlarında plastik leğen ve bidonlar kullanılabilir. Kaplara zeytin konmadan önce az miktarda su konursa zeytinin boşaltılması veya kaplara yerleştirilmesinde yaralanma olmaz bu amaçla en iyisi ev şartlarında plastik kaplarda yapmaktır. Bu kaplar kullanılacakları zaman iyice yıkanmalıdır.

Salamura, 100 lt suya 11 kg tuz hesabıyla veya zeytin için kullanılacak hacimdeki suyun %11'i kadar tuz katılarak hazırlanır. Kaplara zeytinler yerleştirildikten sonra salamura zeytinin üzeri iyice kaplanıncaya kadar doldurulur. Salamurası konulan zeytinlerin üzerine tahta ızgaralar yerleştirilerek salamura yüzeyine çıkması engellenir. Salamuradaki tuz miktarı birkaç gün sonra zeytinin tuzu emmesi nedeniyle azalır. Bu durumda ev şartlarında %11'lik salamuranın tadını en iyi olarak lezzet testi ile ağza bir miktar salamura alınıp tadını tespit ederek sabitleyerek, işletme şartlarında ise Bome areometreleri ile belirlenir. Azalan tuz miktarını belirlenen tat oranına ayarlamak gerekir. Yani salamuraya tuz ilave edilir ve karıştırılır. Salamuraya konan zeytinlerde 2-3 gün sonra olgunlaşma başlar. Olgunlaşmanın iyi olması için önceki yıldan kalan iyi bir salamura veya bir miktar ekşimiş yoğurt katılabilir. Olgunlaşan salamuranın tuz miktarı 2 ay boyunca haftada iki kez kontrol edilir ve aynı oranda kalması sağlanır. Zeytinler 8-9 ayda yeme olgunluğuna gelir. Bu süre içinde tuz miktarı kontrol edilmeli, karıştırılmalıdır. Eğer üzerinde küf tabakasından ibaret bir zar oluşursa buna izin verilmemeli, temizlenmelidir.


Dolgun (Buruşmamış) Siyah Zeytin Yapımı

Zeytinlerin, yaralı, bereli ve haşereleri tarafından zarar görenleri temizlenir, boylarına göre tasnif edilir. İyice yakındıktan sonra paslanmaz çelik tanklarda veya beton havuzlarda 500 ppm' lik CaCl2' lü su içinde 24 saat bekledikten sonra tatlandırma işlemine başlanır. Zeytinlerin üzerinde balmumu (Wax) tabakasının alınması için %0,1'lik Kostik (NaOH) (pH 12) olacak şekilde eriyik hazırlanır. Bu eriyiğin kullanılmasının nedeni zeytin denelerinin çatlamaması ve yumuşamaması içindir. Zeytinler bu eriyik içinde beklerken tankın tabanına yerleştirilen borulardan devamlı hava verilir. Bu işleme kostiğin danenin 1-1,5 mm altına işlemesine kadar devam edilmiştir. Bu süre ortalama 10-12 saat sürer. Bu sürenin sonunda pH' ın 10'a düştüğü görülmüştür. Kostikli suyun rengi açık mor renkte olup fazla renk salmaz. Kostikli su boşaltılarak zeytinler bol suyla yıkanır. Daha sonra %1'lik kostik eriyiğine zeytinler alınır. Bu zeytinleri tatlandırmak için yapılır. Kostik tanenin 2/3'üne işledikten sonra boşaltılıp zeytinler bol suyla yıkanır. Kostiğin taneye işlemesi %1'lik fenol ftalein ile devamlı kontrol edilir. Zeytin tanesi bir çakı ile uzunluğuna kesilerek fenol ftalein damıtıldıktan sonra oluşan kırmızı renk nedeniyle kostiğin işlediği kısım takip edilir. Kostiğin tanenin sapa bağlandığı yerde daha hızlı bir şekilde tane içine girdiği tespit edilmiştir.

Bol su ile yıkanan zeytinlerin üzerine %97'lik H2S04'den 100 litre suya 20 ml ilave edilir (pH' sı 2-3 olmalı). Bu esnada hava verilerek pH ölçümlerine devam edilir. 8-10 saat sonra pH 5-6 ya yükselmiş ve asitli su boşaltılarak zeytinler bol su ile tekrar yıkanmıştır.
Zeytinlerin acılığını tamamen gidermek için asit 8-10 saat arayla bol suyla temiz bir yıkama ve asit ilavesi işlemleri bir hafta boyunca devam ettirilir. Bu şekilde zeytinlerin acılığının giderilmesi sağlanmış olur. Tatlanan zeytinler % 5'lik salamuraya alınır. Tuz konsantrasyonundaki azalışlar diğer zeytin salamuralarında olduğu gibi devamlı kontrol edilerek salamuradaki tuz oranı %5 civarında tutulur. Bu yöntemde zeytinler 1 ayda yeme olgunluğuna gelerek sofralarda kullanılmak üzere azot gazı verilmiş ambalaj malzemelerinde veya hemen piyasaya sürülerek tüketilir.

Çabuk Siyah Zeytin Yapılması

Olgunlaşmamış menekşe, mor renkli zeytinler seçilir, ayıklanır. Kaplara konan zeytin üzerine %1.5'lukkostik eriyiği kullanılır.

Mevsim nedeni ile su soğuk olduğundan (15°c) kostiğin taneye işlemesi geç olur. Bu ısıda eriyik tanenin 4'te 3'üne 11 saatte, tamamına 15-16 saatte işler. 

Tanelere işleme yine tane enine kesilerek kararmasından tespit edilir veya belirtilen saat zarfında işlendiğine kanaat getirilir. Ülkemiz siyah zeytinlerinde az miktar acılık istendiğinden tam işlenmesine izin verilmez. İstenen işleme miktarına ulaşınca eriyik zeytin dolu kaptan boşaltılır.

Kap temiz su ile doldurulur 30 dakika sonra bu su boşaltılır. Ve tekrar su ile doldurulur. Zeytinlerin hava alması önemli değildir. 5 saat ara ile 5 kez yıkama yapılır. 

Yıkanan zeytinler %3'lük salamuraya konur. Bir miktar ekşi yoğurt katılırsa olgunlaşmanın yararınadır. 

Zeytin salamuradan 2 hafta sonra çıkarılarak alınır. Plastik veya paslanmaz çelikten yapılmış uzun masalara yayılır. Hava ile temas eden zeytinler iyice yıkanır. 24 saat bu şekilde bekler. Bu işlem sırasında zeytinlerin üzeri hava alabilecek bir bezle örtülür. Çünkü, örtülmezse çevrede olması muhtemel sirke sinekleri zeytine musallat olurlar. 

Bu işlem sonunda %8 veya %11'lik tuz oranında zeytinler tekrar salamuraya konur. Bu şekilde çabuk siyah zeytin 20 günde hazır olabilir.




Kalamata Usulü Zeytin Yapımı




Kalamata, Yunanların yaygın olarak kullandığı bir yemeklik zeytin yapma yöntemidir. Tüm Avrupa ülkelerinde büyük ilgi gören bu zeytin işleme biçimi bizim yurdumuzda da hızla yaygınlaşmaktadır. Kalamata usulü, iri zeytin türlerine uygulanır. Memleketimizde bilinen adıyla eşek zeytini (Kalamata) bu iş için en uygun olanıdır.


Sanılanın aksine Kalamata sadece bir zeytin çeşidi değil, Yunanların yaygın olarak kullandığı bir yemeklik zeytin yapma yöntemidir. Tüm Avrupa ülkelerinde büyük ilgi gören bu zeytin işleme biçimi bizim yurdumuzda da hızla yaygınlaşmaktadır. Kalamata usulü, iri zeytin türlerine uygulanır. Memleketimizde bilinen adıyla eşek zeytini (Kalamata) bu iş için en uygun olanıdır.

Ayrıca Yunanistan’da bulunan Volos bölgesi zeytinlerinden Volos çeşidi ve İspanya’da yaygın olan Hojiblanca çeşidi de Kalamata usulü yemeklik zeytin yapımında kullanılır. Pek tanınmamakla beraber Manisa Saruhanlı’daki Büyükbelen beldesinde bolca bulunan Tekir zeytin çeşidi de bu yöntem için uygundur.

Kalamata usulü zeytin yapmanın iki yolu vardır.

1.Yöntem:

Hepsinin bir arada olma ihtimali çok az da olsa Kalamata, Volos, Hojiblanca veya Tekir gibi çeşitlerin sadece birisini zeytin işlerken kullanın. Burada kullanılacak zeytinler olgunlaşmış ve kızıllaşmış veya kararmış olmalıdır.
Diğer zeytin işleme yöntemlerinde olduğu gibi zeytinleri olgunluk derecelerine göre gruplayın.
Bozuk, çürük, zeytin kurdu tarafından yenmiş, şekli bozuk zeytinleri, yaprakları ve sapları; sağlam zeytinlerin içinden ayıklayın. Üzerinde birikmiş bahçe tozları ve diğer pislikleri temizlemek için zeytinleri bir kabın içinde bir gece ıslayın.
Her zaman olduğu gibi hijyen (temizlik) kurallarına uyun ve iyi kalite içilebilir su kullanın.
Ertesi gün temizlenmiş taze, parlak, kızıl veya  siyah zeytinleri 3 yerinden çekirdeğine kadar dilimleyerek %8-10’luk salamura suyuna doldurun. Zeytinlerin acılığı gidene kadar zeytinler bu salamura suyunun içinde bekleyecek. Tüm zeytin işleme yöntemlerinde olduğu gibi salamuralık kabın ağzına kadar su ile dolu olmasına dikkat edin. Zeytinlerin üzerine bir baskı aracı (tabak, tahta parçası gibi) koyarak suyun yüzeyine çıkmalarını engelleyin. Pratik bir ölçü olarak zeytinler suyun en az iki santimetre altında kalmalıdır.
Acılık kabul edilebilir bir seviyeye gelince yani zeytinler acı bile olsa yenebilecek duruma gelince, salamuradan hepsini çıkararak ya bir gece üzüm (şarap) sirkesi içinde bekletin. Sonrasında yeni yani tekrar hazırlanmış %8-10 salamura suyunun içine koyun ya da 3 ölçü %10’luk salamura suyu ve bir ölçü üzüm (şarap) sirkesinin karışımından olan sıvının içine koyun.
Kavanozun veya fıçının üzerine zeytinlerin hava almasını ve oksijenle temasını önlemek için yüzeyini kaplayacak kadar sızma zeytinyağı koyun. Zeytinler tatlanmaya devam edecektir. Yiyeceğiniz kadar zeytini buradan çıkarıp yiyebilirsiniz ya da kolaylık olması bakımından bu zeytinleri küçük kavanozlara koyabilirsiniz.

2. Yöntem:

Birinci yöntemin ilk bölümlerini burada da aynı şekilde tekrarlayın. Daha sonra siyah olgunlaşmış parlak zeytinleri ya sade ya da %2’lik salamura suyunun içine koyun. Bu suyu her gün 5-10 gün boyunca değiştirin.
Bu değişim süresince acılık kabul edilebilir bir noktaya gelmiş olması gerekir. Ondan sonraki bölümü yine 1. yöntemde olduğu gibidir.
2. yöntemin kullanılmasının amacı zeytinlerin daha kısa sürede yenebilir hale gelmesidir. Her iki yöntemde de %10’luk salamura suyu içine konmuş zeytinlerin pH’ı 4-4.5 olmalıdır. 
Bu zeytin çeşidini seviyorsanız, çok kısa yöntemle tatlandırmak da mümkündür.
Yukarıda sayılan yöntemlerle olduğu gibi zeytinleri çizerek hazır hale getirdikten sonra sıcak bir sobanın yanında ılık suyun içinde bekleterek 5-6 günde yenebilir hale getirmek mümkündür. Ancak o kadar hızlı tatlandırılan zeytinleri de bir o kadar hızlı tüketmek gerekir. Aksi takdirde zeytinler yumuşar ve erimeye başlar. Yumuşamayı önleyemiyorsanız, yumuşayan zeytinlerin çekirdeklerini çıkarıp blender’dan geçirin. İyice ezilen zeytinleri tel süzgeçten geçirin ve içine bir miktar zeytinyağı ve tuz koyun. İşte size zeytin ezmesi. Baharatlı ve şifalı otlarla sevenler de istediği şifalı bitkinin dalını veya meyvesinin kabuğunu içine katabilir. Damak tadı ve zevkinize göre dilediğiniz gibi zeytin ezmenizi tatlandırabilirsiniz.
Önemli not: Portalımızda diğer bilgi amaçlı makalelerde anlatıldığı gibi burada bir kez daha hatırlatmakta yarar vardır. pH’ı dijital pHmetre ile ölçebilirsiniz. Tuz oranını ölçmek için Pomemetre kullanmalısınız. pH değeri yüksekse salamura suyunun asidik özelliği zayıflamış demektir. pH’ı düşürmek için laktik asit kullanın. Bir litre suya maksimum 1.5 santimetre küptür.



Kaynak: 
Tarım Meslek Lisesi Ders Notları -Selahattin YILMAZ



6 Şubat 2011 Pazar

Zeytin Mucizesi ve belgeseli..



ZEYTİN AĞACI
UZUN ÖMRÜN VE SAĞLIKLI YAŞAMIN SİMGESİ
Literatürlerde ailesinin ‘Oleaceae’ familyasından geldiği yazılı. “Fakir toprakların zengin ağacı” denilen zeytin bulunduğu yerin iklim koşullarına kolay uyum sağlar. Toprağın yapısına ve dokusuna göre köklerini salar. Zeytin ağacı yavaş büyür, serpilip büyümesi 15-20 yılı bulur. 35 ve 150 yıl arasında ise olgunluk ve verimlilik döneminde olur. Dört mevsim yapraklarını dökmez. Sonra yüzlerce yıl sürecek olan yaşlanma dönemi başlar. Zeytin ağacı bir yıllık yaşamını Akdeniz ikliminin özelliklerine göre geçirir. Kasım ve şubat ayları arasında kıştır, uyur, dinlenir. Mart ve nisan ayları arasında bahardır, uyanır. Dallarının uçları filizlenir. Nisan-haziran çiçek mevsimidir.
Çiçek tozları rüzgârla ağaçtan ağaca gezinir. Güzel kokar zeytin çiçeği. Temmuz-ağustos dedin mi meyveleri yani zeytin taneleri büyür, çekirdeği sertleşir. Eylül-ekim arası taneler olgunlaşır, olması gereken boylarına gelir. Zeytinin çeşidine göre farklıdır büyüklükleri, biçimleri... Zeytin taneleri yeşilden mora döndüğünde ya da koyu pembesi siyahlaştığında, yağlanma da başlar. Hasat eylül ile şubat ayları arasındadır.
Zeytinin hasadı elle toplanarak ve sırıkla ya da makineyle ağacın silkelenmesiyle yapılır. Kökleri tarih öncesine dayanan zeytin ağacının kaç bin yaşında ve anayurdunun tam neresi olduğu konusunda arkeobotanikçiler, tarihçiler ve arkeologlar arasında bugün hâlâ ortak bir görüş yok. Ama yine de önemli olan yabani zeytinin dünya yüzünde ilk varlığı değil, ilk ne zaman ehlileştirildiğiyse, bu mucizeyi Samilerin başardığı düşünülüyor. Kimler, nerede, ne zaman sorularına cevap ararken yapılması gereken en doğru şey bilimsel açıklamalara güven duymak... İşte uluslararası saygınlığıyla tanınan Dünya Zeytin Ansiklopedisi yazarı José M. Blazquez’in görüşü; “zeytin yetiştiriciliği yaklaşık altı bin yıl önce Anadolu’da başlamıştır.” Zeytin ağacının, 2 bin yıl gibi oldukça uzun bir yaşam süresi var. Üstelik zeytin ağacının uzun ömürlü olması için ekstra bir bakım gerekmiyor. O yüzden bu ağacın nasıl nasıl bu kadar uzun yaşayabildiği yüzyıllardır merak ve araştırma konusu.
FİDAN SEÇİMİ; Fidanlar güvenilir yerlerden temin edilmelidir. Sertifikalı veya en azından kontrollü fidan yetiştiren yetiştiricilerden fidan temin edilmeli, hastalık ve zararlılardan temiz olmalıdır. Özelikle son yıllarda kök ur nematodları büyük sorunlar oluşturmaya başlamıştır. Fidanlarda 1-2 yaş arası olanlar tercih edilmeli bahçeye daha iyi uyum sağlayacağı göz önüne alınmalıdır. Eğer daha yaşlı fidan dikmek zorunda kalırsak köklerde dedeleşme olup olmadığına bakmalı, eğer böyle bir sorun vara dikimden önce mutlaka kök budaması da yapılmalıdır.
FİDAN DİKİMİ; Toprağın Hazırlanması:Toprak dikimden önceki sonbaharda derince işlenmelidir. Toprağın drenajı ve tesviye işlemleri yapılmalıdır. Meyilli alanlarda kurulacak zeytinliklerde teraslama işlemi gereklidir. Fidan Dikimi Zamanı:Zeytin fidanları Ekim-Mart ayları arsasında dikilebilir. Toprağın donuk olmamasına dikkat edilir. Dikim Aralık ve Mesafeleri:Zeytinlik tesis edilirken dikim aralıkları çeşide, bölgenin iklim ve toprak koşullarına, ağacın alacağı taç büyüklüğüne göre değişebilmektedir. ;

ZEYTİN AĞACININ EKOLOJİK İSTEKLERİ
TOPRAK: Zeytin, çok seçici olmamakla birlikte kalkerli-kumlu, besin maddelerince zengin, PH’sı 6-8 seviyesinde olan topraklardan hoşlanmaktadır. Taban suyu 1m.’den yakın olmamalıdır. Bu seviyeye yakın topraklarla mutlaka drenaj uygulanmalıdır.
İKLİM: Zeytin, 40 ºC ile -7 ºC arasındaki sıcaklıklarla dayanabilse de iyi bir büyüme ve meyve oluşumu için sıcaklığın 15-25 ºC’lerde olması istenir. Zeytin’in soğuklama ihtiyacı 600 ila 1000 saat arasında değişmektedir. Ayrıca zeytinin iyi bir gelişme gösterip, normal göz gelişimi için yeterli bir sıcaklık toplamına ihtiyacı vardır. Zeytinin yıllık yağış isteği 650-800 mm’ dir. Yaz aylarından, mevsim yağışlarına kadar yapılan sulamalar zeytin irileşmesini ve yağ oluşumunun artmasını sağlamaktadır. Ayrıca bu oluşmalar ertesi yıl meyve verecek sürgünlerin gelişimini ve meyve gözlerinin oluşumunu hızlandırmaktadır. Nemli havalarda, ağaç yapraklarından gerçekleşen terleme azalır.Bu sayede sıcağın, bitkiye etkisi de azalmış olur. Ancak aşırı nem bazı hastalıklara uygun ortamı hazırlamaktadır. Çiçek zamanı yüksek nem ise döllenmeyi kısıtlamaktadır Mayıs ayı ve haziran başında esen rüzgarlar döllenmeye yardımcı olurken, kış sonlarında esen rüzgarlar toprak neminin azalmasına yol açar. Zeytin ağacı ışığı çok sevdiğinden özellikle geçit bölgelerde güney yönleri tercih edilmelidir. Sisli dağ etekleri ve vadiler zeytin için uygun değildir. 800 metreden yüksek yerlerde zeytin yetiştirilmemektedir.
YILLIK BAKIM İŞLERİ
TOPRAK İŞLEME: Toprak işleme zamanında ve uygun şekilde yapılırsa toprağın havalanması, yağış sularının muhafazası ve biyolojik faaliyetlerin artması sağlanmış olur. Zeytinliklerde yılda 2-3 kez toprak işlemesi yeterli olmaktadır. İlk toprak işlemesi hasattan sonra toprak tavında iken pullukla 15 cm derinliğinde; ikincisi ilkbaharda 10-12 cm yi geçmeyecek şekilde pulluk veya tırmıkla, üçüncü işleme ise dökülen zeytinlerin kaybını önlemek amacı ile toprağın düzeltilmesi ve otların temizliği için yapılmaktadır.
GÜBRELEME: Unutulmalıdır ki; gübrenin azı da, fazlası da mahsulün verim ve kalitesine, ayrıca bitkiye ve ekonomiye zarar verir. Toprak ve yaprak analizleri sonucu yapılan gübrelemenin en doğru gübreleme olacağı bilinmelidir. Verime yatmış olan zeytinliklerde çiçeklenme ve meyve bağlama döneminde azota ihtiyaç artar. Bunun için sulanan koşullarda azotlu gübrenin ilk dozu çiçeklenmeden 3-4 hafta önce, ikinci dozu meyve tutumunda (Mayıs) ve son dozu ve çekirdek sertleşme döneminde (Temmuz, Ağustos) verilmelidir. Eğer sulama imkanı yok ise tek seferde Şubat sonu Mart başında azotlu gübre uygulanmalıdır. Azotlu gübreler gövdeden 50-70 cm uzağa, taç izdüşümüne serpilerek çapa vb. aletlerle gömülür. Fosforlu ve potaslı gübreler izdüşümünde 15-30cm. derinlikte açılan hendeklere sonbaharda gömülür. SULAMA: Zeytine yılık su ihtiyacı 650-700 mm dir. Daha az yağış alan yerlerde sulamaya ihtiyaç vardır. Ağacın en çok suya ihtiyaç duyduğu yaz ayları ve Eylül ayında yapılacak 4-5 sulamanın ürün miktarını arttırdığı bilinmektedir. BUDAMA : Budama zamanını çok iyi belirlemek gerekmektedir. Yağış az olan bölgelerde mümkün olduğunca geç budama yapmada fayda vardır. Dal kanseri bulunan bölgelerde yazın budama yapılmalıdır.
ŞEKİL BUDAMASI: Zeytinlerde genellikle en uygun şekil ‘serbest goble’ sistemidir. Fidan dikiminden itibaren ilk iki yıl zeytinde budama işlemi yapılamaz. Ancak dikimden sonra boyu 1 m.’yi aşan fidanların tepesi 90 cm’ den vurulur. İki yıl sonunda 40-90cm. yükseklikten, tek gövde üzerinde değişik noktalardan çıkan 3 ana dal bırakılır.Öteki dalların ya uçları alınır ya da gelişmelerini yavaşlatmak için aşağıya doğru eğilerek bağlanır.Ayrıca dip sürgünleri ve obur dallar çıkartılır. Fidana şekil verilmek için acele edilmemeli, şekil 3-4 budamada elde edilmelidir. ÜRÜN
BUDAMASI; Verime yatmış ağaçlarda ağacın şeklini korumak, periyodisiteyi azaltmak, gereksiz ve zararlanmış dalları uzaklaştırmak amacı ile hafif bir ürün budaması yapılmalıdır. Kural olarak ürün yılının başlarında (Mart – Nisan) yapılmaktadır.
GENÇLEŞTİRME BUDAMASI; Yaşlılık nedeni ile mantarlaşmış ve gövdeden çok uzaklaşmış ana dallarla birlikte hastalık, zararlı ve şiddetli donlardan etkilenmiş dalların kesilerek yenilerin oluşturulması amacı ile uygulanmaktadır. Budamadan sonra gövde ve ana dalların güneşten zarar görmemesi için kireçleme yapılmalı ve kesim yerlerine %5 lik bordo bulmacı sürülmelidir
HASAT: Hasat zeytin üretiminin en ağır işlemi olup, zeytin kalitesine etki eden çok önemli faktörlerden birisidir. Verim zamanını çok iyi tespit etmek gerekir. Siyah salamuralığa işlenecek zeytinlerde hasat, renk, kabuktan ete kadar olan kısmın siyah olduğu dönemde yapılır. Yağlık zeytinlerin hasadı ise ağaçta yeşil meyve kalmadığında yapılır. Zeytin toplama zamanı bölge ve iklim durumuna göre farklılık göstermektedir. Hasada ağaç diplerine dökülen zeytinlerin toplanması ile başlanır ve yüksek asitli yağ verdiklerinden ayrı toplanıp, işletmeye gönderilir. İkinci olarak yeşil sofralık zeytin toplanır. : Ancak dikkat edilmesi gereken yön sadece kabuk renginin koyulaşması değil,rengin ete de çekirdeğe 2mm kalıncaya kadar işlemesidir.Hasat zamanı tarih olarak bölgelere,çeşide ve iklim şartlarına göre değişmekle birlikte Kasım-Şubat aylarında olur.
Hasat elle yapılmalı, sırık asla vurulmamalıdır Yerden toplama (yağlık zeytinlerde uygulanabilir, tavsiye edilmez) Ancak toplamanın çok geciktirilmesi durmunda özellikle yağışlardan sonra kendiliğinden dökülme artar, zeytin daneleri buruşur ve kuş zararı görülür. Hasattan sonra küfelerde, çuvallarda ve yığın halinde uzun süre bekletilen zeytinlerde kızışma görülmekte, yağ asidi yükselerek kalitesi düşer. Bu nedenle bekletilecek zeytinler temiz bir yere 5-10 cm. kalınlığında yayılmalı ve ara sıra karıştırılarak havalandırılmalıdır.. Ülkemizde yağlık zeytin ağaçları çoğunlukla yüksek boylu olduğundan sırıklanarak toplanmaktadır. Oysa sırıkla toplamanın önemli sakıncaları vardır. Sırıklama sırasında sürgünler kırıldığından hasadı izleyen yıl verim çok düşük olmaktadır . Aynı zamanda yaralı yerlerden “Zeytin Gal Hastalığı” bulaşmakta ve bu hastalık hızla yayılmaktadır. Sırıkla vurma sırasında zeytin daneleri de zedelenmekte ve zarar görmektedir. Sırıkla toplama zorunlu ise meyve dallarının kırılmamasına dikkat edilmeli ve sırıklama içten dışa doğru yapılmalıdır. En uygun hasat ise elle toplamadır. Merdivenlere çıkılarak yapılan bu şekildeki hasat için daha fazla işçilik ve zaman harcanmakla birlikte ürün kalitesinin yülselmesi ve bir sonraki alınacak ürün miktarının artması nedeniyle bu giderler karşılanmış olacaktır.
Son yıllarda geliştirilen alçak boylu, aşağıdan tâçlandırılmış zeytinliklerde, hasat elle yapılabildiğinden hem ürün kalitesi yükselmekte, hem de yok yıllarda ürün alınabilmektedir. Sırıkla zeytin toplamanın, ağaçtaki genç dalları ve filizleri de kırması sonucu, bir sonraki yılda yol açtığı verim düşüklüğünün yanı sıra sopayla dalından silkelenen ve yere düşen zeytin danelerinin de zedelendiği bilinmektedir. Bu nedenle, maliyeti artırsa bile, sağma, elle toplama ve makineli silkme tekniklerine, ayrıca plastik ağ ve branda alışkanlığının yaygınlaştırılmasına öncelik verilmesi gerekmektedir

ZEYTİN YETİŞTİRİCİLİĞİ 
                
Zeytin ağacı dünyanın en eski meyve ağacı olarak bilinmektedir.. Anavatanı Anadolu’dur. Ülkemizde yaklaşık 90 milyon zeytin ağacı bulunmaktadır. Zeytin varlığımızın %75 i çorak ve engebeli kır arazilerdedir. Ticari anlamda yetiştiricilik Ege, Marmara ve Akdeniz bölgesinde yapılmaktadır. Ağaç başına verim 9 kg civarındadır.
Ürettiğimiz zeytinlerin %90 ı siyah zeytin olmakla birlikte, yeşil zeytin üretimi son yıllarda  artmaktadır.    
PAZARA SUNULMASI:
Zeytin yetiştiriciliğinden elde edilen başlıca iki ürün zeytinyağı ve sofralık zeytinlerdir. Zeytin ve zeytinyağı üretiminin yan ürünlerinden olan prina, odun, yaprak, zeytin çekirdeği vb. önemi gözardı edilmemelidir. Ülkemiz zeytin üretimine %85 – 88 yağ sanayisinde kullanılırken zeytin, gerek sofralık siyah ve yeşil salamura dane olarak gerekse zeytinyağı olarak iç tüketimde ve dış satımda pazarlama imkanı yükselk çok değerli bir ürünümüzdür.
Bu nedenle yetiştiricilik ve teknolojik sorunlara çözüm getirerek zeytinciliği geliştirme çabasında olmalıyız.
ÖNEMLİ ZEYTİN HASTALIK ve ZARARLILARI; 
Zeytin dal kanseri, zeytin solgunluğu,halkalı leke hastalığı, armillaria kök çürüklüğü e antroknoz önemli zeytin hastlıklarıdır.
Bazı önemli zeytin zararlıları ise zeytin sineği, zeytin güvesi, zeytin kara koşnili, zeytin kabuklu biti ve zeytin pamuklu bitidir.

ZEYTİN HAKKINDA
Zeytin, sofralarımıza gelmeden önce bazı işlemlerden geçirilir ve bu işlemler ile bünyesindeki acılık maddesi atılmış olur.Sele zeytini ile salamura siyah,salamura yeşil ve çizme,kırma zeytinlere natürel zeytin adı verilir. Natürel zeytinler, kostik ile tatlandırılmış olanlara göre besin değerinin yüksekliği nedeniyle tüketiciler tarafından daha fazla tercih edilebilir.
Zeytin farklı renk tonlarında sofralarımıza sunulur. Tüketime sunulan zeytinlerin farklı renklerde olması (örneğin salamura siyah zeytinde rengin, kahve rengi, koyu kahve rengi, siyah ve siyaha yakın tonların ve çizme zeytinde yeşil, sarı ve pembe renk tonlarının birlikte bulunması) zeytinin kalitesiz olduğunu göstermez. Aksine bu durum, zeytinin natürel olarak yapılmış olduğunun önemli bir işaretidir.
Tamamen siyah renge sahip zeytinler de tüketime sunulabilir. Bu durum çeşit özelliği yanında, zeytinin aşırı olgunluk döneminde toplanarak hazırlanmasından kaynaklanmaktadır. Böyle zeytinlerde, siyah renk; kabuktan çekirdeğe kadar da uzanabilir.
Açıkta satılan tamamen siyah veya koyu mavimsi siyah renkte ve az tuzlu zeytin alırken bu tip zeytinlerin kostik ile tatlandırıldığı ve gıda boyaları (ferro glukonat veya ferro laktat) ile renklendirilmiş olduğu düşünülmelidir. Bu tip zeytinler cam veya tenekede, ısıl (pastörizasyon ve sterilizasyon) işlemden geçirilerek konserve edilmiş olarak sofralarımıza sunulması gerekmektedir.
Tüketiciler açıkta satılan az tuzlu siyah zeytinleri alırken, bunların kısa sürede bozulabileceği ve sağlığa zarar verebileceğini göz önünde bulundurmalıdır.
Öncelikle ürünün ambalajlı ve markalı olması, etiket üzerinde üretim ve son kullanma tarihleri ile besin değerlerinin yazılı olması aranmalıdır.
Salamuralı ambalajlanmış siyah zeytinlerin, ambalajları açıldığı zaman: zeytinin siyah renginin koyu ve açık kahverengi renk tonlarına dönüştüğü görülebilir. Bu doğal bir durumdur. Ancak zeytin, hava ile temas ettikten kısa süre sonra tekrar eski koyu rengine dönmektedir.
Bombaj (ambalajı şişmiş) yapmış ambalajlı ürünler alınmamalıdır. Çünkü bu durum, zeytini bozan mikroorganizmaların geliştiğini göstermesi yanında, zeytinin gerekli tatlanma süresini tamamlamamış olduğunu ve hijyen için gerekli olan ısıl işlemden yoksun ya da ısıl işlemin yetersiz olduğunu gösterir.
Isıl işlemden geçirilerek konserve edilmiş teneke veya cam kavanozların etiketlerinde pastörize veya sterilize edildiği belirtilmelidir.Paslanmış ve yırtık ambalajlarda satışa sunulan zeytinlerin, hijyenik olmayan uygunsuz ortamlarda ambalajlanmış ve depolanmış olabileceği düşünülerek bu tip kısa sürede bozulabilecek zeytinler alınmamalıdır.
İçi görünür cam veya plastik ambalajlı ürünleri alırken zeytin büyüklüklerinin homojen ve salamura sularının berrak olmasına dikkat edilmelidir.Açıkta satılan zeytinlerin etiketinde zeytin çeşidi ve firma isminin bulunması tüketici açısından bir kalite güvencesi olarak gereklidir. Bu nedenle açıkta satılan ürünün yanında ambalajlı bir örneğinin de bulunması tüketicilerce aranması gereken bir husus olmalıdır.
Yeşil Zeytin Salamurası   

Zeytinler irileştiği zaman dallarından kopartılır, çürük ve kurtlu taneleri ayrılır. İri, beresiz olanların çöpleri çıkarılır. Yeşil zeytinler çok acıdır, acısını gidermek için litresinde 30-40 gr. sutkostik veya potaskostik bulunan suda 9-12 saat kadar bırakılır. Sud veya potaskostikli suyu tahta fıçılara konmalı, katiyyen madeni kaplara koyulmamalıdır. Bu suyun içine madeni bir cisim de sokulmamalıdır. 
Suda kalma zamanı zeytin çeşidine göre test edilmelidir. Arada sırada tadı denenmelidir. Tadı iyileşmiş ve zeytinin etinden çekirdeğine doğru üçte iki oranında kararmış ise fıçının suyu boşaltılır, temiz su eklenen zeytinler 24 saat beklemeye bırakılır. Acısı giderilmiş zeytinler tuzlu suda salamura yapılır. Salamura'nın tuz oranı litrede 30 gr.'dır. Bu suda 3-4 gün bekletildikten sonra salamura suyu değiştirilir.
Litresinde 50-60 gr. tuz bulunan bir suya konulur. Bu şekilde bir hafta kalan zeytinler artık litresinde 100-120 gr. tuz bulunan kendi suyunda salamuraya yatırılır.                                                                                    
Siyah Zeytin Salamurası 
Zeytinler vişne kırmızısı rengini aldıkları zaman ağaçlarından toplanır. Acılığının giderilmesi üzerine 4-5 gün suda bırakılır. Bu sırada günde 1 defa suyu değiştirilmelidir. Acılığı giderilen zeytinler, litresinde 40-60 gr. tuz bulunan salamura ierisine yatırılır. Siyah zeytin salamurasına koku vermek üzere defne yaprağı, sarmısak gibi kokulu şeyler katılabilir. 
Yeşil zeytinler toplanır, çürük ve kurtlular ayıklanır. Çöpleri koparılır, yıkanır. bir çekiçle vurularak çatlatılır veya bıçakla 3-4 yerinden çekirdeğe dayanacak şekilde çizilir, suya atılır. on-onbeş gün sade suda, iki günde bir suyu değiştirilmek suretiyle bekletilir.
Çekiçle kırma zeytinler daha çabuk olur. Zaman zaman zeytin tadılır, acılığı gitmemişse biraz daha suda bırakılır. Tadlanmışsa sudan alınır. Bir kilosuna bir kahve kaşığı dövülmüş limon tuzu, bir tatlı kaşığı ince tuz ile zeytinler karıştırılır, harmanlanır.
Kavanozlara doldurulur. Üzerine basılıncaya kadar su konur. Kavanozun üzerine zeytinyağı konarak hava ile teması kesilir. Bir taraftan yenmeye başlanabilir. Not: Çekiçle kırma ve çizme zeytin ayrı ayrı yapılmalıdır çünkü kırma zeytin daha çabuk olur.
Sele Zeytini  

Ağacından rengi laciverde dönmüş zeytinler koparılır veya çarşıdan alınır. Sağlam, çürüksüz, kurtsuz zeytinler bir tarafa ayrılır, yıkanır, suları süzülür. Kilosuna 300 gr. tuz hesabıyla beş kilo zeytine bir buçuk kilo iri tuz alınarak karıştırılır. Bir çuvala veya seleye konur. Üzeri ağır bir taş yada birkaç taş ile bastırılır. Böylece acı suyunun akması sağlanır. Zaman zaman bakılır, zeytinler buruşup tatlanmışsa ve acısı kalmamışsa yenmeye başlar. Bu zeytinleri uzun müddet muhafaza etmek için elle oğularak tuzu giderilir. Kavanozlara doldurulur, ağızları kapatılır. Yine zaman zaman küflenip küflenmediklerine bakılır. Küflüler varsa seçilir, yıkanır, evvela onlar yenir. Küflenmemişse öyle bırakılır. Yenmek istendiğinde yenecek miktar ayırılır, sıcak suda yıkanır. Üzerine zeytinyağı dökülür, limon sıkılır, afiyetle yenir.



ZEYTİN ÇEŞİTLERİ;   
 BÜYÜK TOPAK ULAK:
Topak aşı olarak da adlandırılır. Adana’nın Tarsus, Seyhan, Hatay’ın İskenderun, İçel’in Anamur, Erdemli, Isparta’nın Sütçüler ilçelerinde yetiştirilmektedir.           
Meyveleri iri.çekirdekleri meyve büyüklüğüne göre küçük olup % 20.2 oranında yağ içerir.Meyve eti yumuşak olduğundan hasat ve taşıma sırasında dikkat edilmelidir. 
Etli ve lezzetli olan bu çeşit genellikle yeşil sofralık olarak “ Çizme Zeytin” tipinde işlenerek değerlendirilir.

SARI ULAK:
 
Meyveleri orta irilikte,çekirdekleri çok iri olup % 18.8 yağ içerir.
Sıcaklığın kritik seviyeye düşmesi durumunda sürgün ,ince dal ve dalcıklarda çatlamalar ve meyvelerde soğuktan dolayı hurmalaşma görülür.
Kendi ekolojisinde aile ihtiyacını karşılamak için yeşil ve siyah sofralık olarak değerlendirilir.
 
SAURANİ:

Meyve ve çekirdekleri küçük olup % 29.2 oranında yağ içerir. Sıcaklığın kritik seviyeye düşmesi durumunda sürgün uçları kurur, ince dal ve dalcıklarda kabuk çatlamaları şeklinde zararlanmalara rastlanır.Yağ içeriği yüksek olduğundan genellikle yağlık olarak değerlendirilir.Ayrıca aile ihtiyaçlarını karşılamak için yeşil ve siyah sofralık olarak ta kullanılır.
AYVALIK: 

           
Farklı yörelerde Edremit yağlık,Midilli,Şakran adların da kullanılır.Meyveleri  ve çekirdekleri  orta büyüklükte olup, % 24.7 oranında yağ içerir ve yağlık olarak değerlendirilir.Yağı altın sarısı renginde, meyve kokusu içeren, aromatik, kimyasal ve duyusal özellikleri bakımından birinci sırada yer alır.Son yıllarda meyve eti renginin pembeye döndüğü dönemde “Pembe Çizme Zeytin” tipinde değerlendirilir,Siyah olum döneminde hasat edilerek siyah sofralık olarak “Sele”tipinde değerlendirilir.
GEMLİK:

           
Bu çeşit için Trilye,Kıvırcık,Kaplık,Kara gibi isimlerde kullanılır.Ülkemizde kamu kurumları ve özel sektör tarafından üretilen zeytin fidanlarının % 80’ne yakını Gemlik zeytin çeşidi fidanlarıdır. Bundan dolayı zeytinciliğin yapıldığı bütün bölgelerde bu çeşide rastlanır. Meyve ve çekirdekleri orta irilikte olup % 29.9 oranında yağ içerir.
Siyah sofralık olarak değerlendirilir. Meyveleri yağ bakımından zengin olduğundan sofralık  kalite dışındaki taneler yağlık kolarak değerlendirilir.
NİZİP;Yağlık

KİLİS; Yağlık

HALHALİ;

BESİN DEĞERLERİ

Zeytin, besin değeri çok yüksek bir yiyecektir. Aslında bir meyvadır ve cinsine göre şekli, rengi  değişir. Koyu kahverengi, siyah, kül rengi, koyu yeşil ya da koyu mor olabilir. Aynı zamanda yumurta şeklinde ya da yuvarlak da olabilir.

100 gr. salamura yeşil zeytin 30 kalori; 0 kolesterol; 3,1 gr. yağ; 3 gr. lif; 4.8 mgr. fosfor; 26 mgr. kalsiyum; 6.2 mgr. demir: 639 mgr. sodyum: 26 mgr. potasyum; 17,4 mgr. magnezyum; eser miktarlarda A, B1 ve B2 ile 0,01 mgr. B6 vitamini, ayrıca folik asit ve E vitamini içerir.
Salamura (kalamata) siyah zeytinin besin değerleri yukarıdakilerden biraz daha da yüksektir.
Vücut için gerekli ancak sentez edilemeyen temel yağ asitleri ile sadece yağda eriyebilen E vitaminin kaynağını oluşturması nedeniyle de insan beslenmesinde çok önemli bir konuma sahiptir.
Başta kalp-damar hastalıklarında olmak üzere sindirim sistemi, kemik yapısı beyin ve sinir dokuları üzerinde çok önemli fonksiyonları bulunmaktadır. 
Kalp-damar hastalıklarında temel risk faktörü olan kolestorlün, damar tıkanıklığına yol açan "LDL" bileşenini azaltıcı rol oynarken, yaralı ve koruyucu olan "HDL" bileşenini değiştirmez. Bu özelliği ile kalp sağlığı açısından en uygun besindir. 
Mide asitliğini azaltarak gastrit veya düodenal ülserlere karşı koruyucu bir rol oynar.
Safra salgısını canlandırıcı, safra kompozisyonunu düzenleyici ve safra kesesinin boşalmasını sağlayıcı özellikleri nedeni ile safra taşı riskini azaltır ve taşların erimesine yardımcı olur. 

Bağırsaklar tarafından en iyi emilen ve bağırsaklardan geçişi düzenleyici özellikleri vardır. Dengeli kimyasal pozisyona sahip olduğundan kemik mineralizasyonun iyileşmesini sağlar ve normal kemik gelişimine yardımcı olur. 
Yaklaşık %80 oranında bulunan oleik asit insan sütündeki en önemli yağ asididir ve doğumdan hemen sonra bebeğin sinir dokularının gelişiminin sağlanmasında temel bir işleve sahiptir. Dokuların yaşlanmasını önler ve yaşlanmasının beyin fonksiyonları üzerindeki yıpratıcı etkisini azaltır. Kan hücrelerinin kümeleşmesinde rol oynayan faktörlere karşı etki göstererek kan damarlarında pıhtılaşma riskini azaltır.









Konuyla ilgili belgesel videolar aşağıdaki linkte






http://www.trt.net.tr/ondemand/detay.aspx?galeriresimkodu=e0955b00-9947-4b1e-a0e6-bd893fa11012
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
back to top