Enginar

Birçok faydasıyla bilinen efsanelere konu olan sebze:

Bileşikgiller familyasından olan Enginarın, anavatanın neresi olduğu tartışmalı bir konu. Bir görüş ilk yemeğinin Suriye'de yapıldığını iddia ederken, anavatanının Antakya olduğu yönünde de bir görüş bulunuyor. Bazı tarihçiler enginar yetiştiriciliğini eski Yunan ve Romalılara atfeder. Enginarın anavatanın Akdeniz havzası ve Kıbrıs olarak da kabul eden bir görüş bulunuyor. Bir başka görüşe göre de enginar ilk olarak Sicilya'da ortaya çıkmıştır. Ayrıca, Batı ve Doğu Akdeniz ülkeleri ile Kuzey Afrika ve Güney Avrupa ülkelerinde hem yabani hem de kültür formlarına rastlanmaktadır. 

Nasıl biliniyor?Enginarın latincesi "Cynara scolymus". İranlılar enginara "kenger", İzmir Karaburunlular ise Sicilyalılar gibi "sinar" diyorlar. Enginar Arapça'da "el harşuf / al kharshuf" olarak adlandırılıyor. İngilizce adı ise "globe artichoke". "artichoke" kelimesinin kökeni ise İtalyanca ve eski İspanyolca aracılığıyla Arapça "al kharshuf" sözcüğüne dayanıyor. İtalyanca'ya "arcicioffo" olarak geçmiş ve zamanla "carciofo" halini almış. Dilimizdeki enginar sözcüğünü ise Yunanca'daki "anginares"ten geliyor. 

Mitolojide enginar: 
Efsaneye göre Tanrı Zeus, Zinari adasında yaşayan, kardeşi denizler tanrısı Poseidon'u ziyarete gittiğinde ölümlü güzel Cynara'yı görüp aşık olur. Daha sonra onu tanrıça yapar ve birlikte Tanrıların dağı Olimpos'ta yaşamaya başlarlar. Anacak bir süre sonra ailesini özleyen Cynara, Zeustan gizli onların yanına gider. Bu duruma çok öfkelenen Zeus, Cynara'nın kalbini dikenli yapraklarla çevirip onu enginara dönüştürür ve Olimpos'tan dünyaya atar. İşte bitkiler dünyasının en güzel çiçeklerinden birine sahip olan enginar, Zeus'un öfkesi sonucu Olimpos'tan atılan güzel Cynara'dır. 

Tarihte enginar:Enginar eski Yunan ve Roma devrinden beri bilinen bir sebzedir. Bu dönemlerde kral ve soyluların sofralarını süsleyen enginar, 15. yüzyıldan itibaren Avrupa'ya yayılmaya başlamış, 16. yüzyılda Fransa, Almanya ve İngiltere'ye, 17. yüzyılda ise Amerika'ya girmiştir. Romalı zenginler enginarı, baharat, sirke ve bal ile hazırladıkları bir sosa tatlandırarak yemeyi tercih ederlerdi. Bu şekilde hazırlanan enginar uzun süre saklanabiliyordu.Ülkemizde enginar 16. yüzyılda Avrupa'dan Osmanlı topraklarına göçen Museviler tarafından yetiştirilmeye başlamıştır. 

Satın alıp saklarken: 
Enginar bir çiçek goncasıdır ve yapraklarının açılmış olması fazla olgun olduğunu bu da sert ve fazla lifli olacağına işaret eder. Enginar seçerken ağır ve sert, yapraklarının açılmamış ve sıkı olmasına dikkat etin. Üzerinde siyah lekeler bulunan enginarları almayın. Satın aldığınız enginarları çiçek gibi suya koyarak birkaç gün taze tutabilirsiniz. 

Temizleyip pişirirken:Kendi temizleyeceğiniz enginarları saplarıyla birlikte almayı tercih edin. Temizleme sırasında saplarını bırakın ve pişirmeden hemen önce kesin. Çünkü sapları kesilen enginar tazeliğini ve beyazlığını uzun süre koruyamaz. Enginarın sapını bıçakla kesmek yerine elinizle kırmayı tercih edin ve daha sonra liflerini temizleyin. Bıçakla keserseniz dibindeki lifleri temizlemeniz zorlaşır. Temizlediğiniz enginarların kararmalarını önlemek için, limon suyu eklenmiş su dolu bir kapta bekletin. Pişirirken tencereye ekleyeceğiniz bir dilim limon ya da birkaç damla limon suyu enginarın kararmasını önler. Enginarın pişip pişmediğini anlamak için bir bıçak ya da çatalı tam ortasına batırın. Kolayca batıyorsa pişmiştir. 

Suyunu saklayın: 
Enginar haşladığınız suda birçok değerli mineral bulunur. Bu suyu saklayıp çorba ya da pilav yapımında kullanabilirsiniz. 

Enginara dair: 
Enginar, doğada kendiliğinden yetişen devedikeni bitkisinin seleksiyonu ile elde edilmiştir. Enginar tohumlarının çimlendirilmesiyle elde edilen bitkilerin devedikeni ile büyük benzerlik göstermesi de bunun kanıtı olarak görülür. Enginarın yenen kısmı, çiçek tablası ve çiçek tablasında bulunan etli yapraklardır. Sap kısmının belli bir bölümü ise taze döneminde değerlendirilir. Enginar yüksek besin değerinin yanı sıra içki, eczacılık, kozmetik yapımı yem ve boya sanayinde de kullanılır. Enginardan yapılan bir likör olan Cynar İtalya'da sevilen bir içkidir. 

Enginarın sağlığa faydaları:Enginar karaciğeri korur ve temizler. Kolesterol seviyesini düzenler. Damar sertliği ve kalp hastalıklarını önler. Enginar vücuda dinçlik verir, sinirleri güçlendirir. Karın ağrısı, mide bulantısı, şişlik hissi, iştah kaybı gibi sindirim sorunlarını gidermeye yardımcı olur. Mide ve bağırsakları temizler, ishali keser, safra salgılarını arttırır. Enginar, böbreklerin çalışmasını düzenler aynı zamanda güçlü bir idrar söktürücüdür. İçeriğinde bulunan ve bir tür nişasta olan "inülin" maddesi sindirilmeye dirençlidir ve kandaki şeker düzeyini düşürür. Enginar bu yüzden şeker hastalarına tavsiye edilir. Cilt güzelliği için enginar haşladığınız suyu yüzünüze sürüp 1 saat beklettikten sonra yıkayabilirsiniz. Böylece cildiniz canlanır ve siyah nokta oluşumu azalır. 

100 gram çiğ enginarda: 

BESİNLER VE KALORİ 
Kalori 80 Protein 3 gram Karbonhidrat 7.8 gram Kolesterol 0 Yağ 0.2 gramLif 1.5 gram 

MİNERALLER 
Fosfor 70 mgr Kalsiyum 55 mgr Demir 0.8 mgr Sodyum 45 mgr Potasyum 330 mgr Magnezyum 30 mgr 

VİTAMİNLER 
A vitamini 280 IU B1 vitamini 0.15 mgr B2 vitamini 0.05 mgr B6 vitamini 0.7 mgr C vitamini 10 mgr

Zeytinyağlı Enginar Tarifi

Malzemeler
4 adet enginar
2 adet limonun suyu
20 adet arpacık soğan
1’er adet havuç ve patates
1 çay bardağı zeytinyağı
Yarım su bardağı bezelye
4 adet kesmeşeker
2 su bardağı su
Yarım demet dereotu, tuz

Zeytinyağlı Enginar Yapılışı
ÇUKUR bir kabı suyla doldurup üzerine 1 adet limonun suyunu ekleyin. Enginarları temizleyip kararmalarını önlemek için limonlu suya koyun. Soğanları soyup kenara alın. Havuç ve patatesi küp doğrayın. Zeytinyağının yarısını tencereye alın. Arpacık soğan, havuç, patates ve bezelyeyi ekleyip, 5 dakika sote edin. Tuzunu ayarlayın. Bir tencereye enginarları yerleştirip içlerine sebzeli suyun, harcı paylaştırın. Üzerine kalan zeytinyağını, limon suyunu, kesmeşeker ve tuzu ilave edin. 2 su bardağı su ekleyin. Tencerenin üzerine hafifçe ıslatılıp sıkılmış yağlı kağıt serip (bu şekilde tencere hava almaz ve yemek daha iyi pişer) kapağını kapatın. Kaynamaya başlayınca ocağı kısıp, enginarlar yumuşayıncaya kadar pişirin. Yemeğin suyu azalırsa ara sıra kontrol ederek ilave edin. Piştikten sonra kıyılmış dereotuserperek servis yapın.

Enginar nasıl seçilir, nasıl pişirilir?

Enginar mevsimindeyiz. Pazarlar, manavlar, seyyar tezgahlar enginar dolu. Çoğumuz duyduk, böbreğe iyi, karaciğere iyi diye. Bütçemiz elverdiğince almaya çalışıyoruz. Enginarla sağlık kazanmak istiyorsanız satın alırken bunlara dikkat edin:

Garip suların içinde bekletilen enginarları sakın sakın sakın satın almayın. Enginar soyulduğu zaman –elma gibi- kendiliğinden kararan bir sebzedir. Soyduktan sonra kararmaması için evlerde limonlu suya atılır. Pazarlarda veya enginar satılan her yerde gördüğünüz beyaz sular tahmin edebileceğiniz gibi, limonlu su değil. İçlerinde enginarın kararmasını önleyen bir kimyasal madde var. O suda bekletilen enginar kimyasal maddeyi emiyor. Yani, siz sağlık için paraya kıyıp enginar alıyorsunuz ama kimyasallarla bulaşmış bir yiyecek alıyorsunuz. Üstelik bu kimyasala değdikten sonra enginar pişmek bilmiyor, tadı kokusu değişiyor. Enginarlıktan çıkıyor yani.

Teşvikiyeli manav rahmetli Hacı Amca enginarı nasıl seçmem gerektiğini öğretmişti. Soyulmamış saplı, başlı bir enginar sapından tutulup sallanır. Kafası ileri geri oynuyorsa körpedir, satın alınabilir. Kafası sallanmadan dimdik duruyorsa fazla olgunlaşmıştır, içi lifli çıkabilir, alınmamalıdır. Enginarın sapı kurumamış, nemli olmalıdır. Kafasındaki yaprakların rengi güzel, ne sararmış, ne kurumuş olmalıdır.

Enginarı seçtiniz. İsterseniz hiç soydurmadan, olduğu gibi eve getirin. İsterseniz soydurun. Üzerine hiçbir şey sürdürmeden, bir torba içinde eve getirin. Rengi biraz kararır ama pişince açılır. İlle de kararmasın derseniz üzerine sadece “gerçek limon” sürdürün. Bu limonu da enginar satıcısına giderken yanınızda götürmenizde fayda var.

Kabuğu soyulmamış enginar nasıl pişirilir?

Eve gelince enginarın en dıştaki bir iki sıra yaprağı koparılır. Yapraklarının üst kısmı bıçakla üstten 1-2 santim kesilir. Sap kısmı da kesilir. Sonra şu yemeklerden biri için kullanılır:

Enginar haşlaması

Geniş bir tencerede az tuzlu su kaynatın. Makarna haşlar gibi, kabuklu enginarı suya atın, kaynatın. Üzerinden bir yaprak rahatça kopacak gibi yumuşayınca sudan çıkarın. Bu enginarın yapraklarının enginara yapışık kısımlarını dişlerinizin arasında sıyırarak yiyeceksiniz. İsterseniz ezilmiş bol sarımsak, limon, zeytinyağı ile bir sos yapıp enginar yapraklarının dibini buraya batırın. İsterseniz tereyağı eritin, onun içine batırın. İsterseniz olduğu gibi yiyin. Orta kısmına gelince dikenli tüylü yerlerini bir kaşıkla alıp atın. Yaprakları çok lezzetlidir, ortalara yaklaştıkça daha da lezzetlenir ama en güzel kısmı enginar çanağı denen etli bölümüdür.

Zeytinyağlı enginar dolması

Tarifini daha önce vermiştik. Şu linkten görebilirsiniz.http://www.iyilikguzellik.com/artikel.php?artikel_id=55

Enginarlı pilav

Kabuklu enginar büyüklüğüne göre dörde veya sekize bölünür. Ortasındaki tüylü dikenli kısmı bıçakla çıkarılır. Soğanlı zeytinyağlı pirinç pilavı içinde pişirilir. Yaprakları da sonra elle yeneceği için aile içinde yemek daha güzel olur. İstenirse üstüne limon sıkılabilir. Zeytinyağında önce soğan kavrulur, sonra enginar kavrulur. Tencereye biraz su konur, enginar yarı pişinceye kadar pişirilir. Daha sonra pirinç ve biraz daha su konup pilav kıvamında pişirilir.

Etli enginar

Kuşbaşı koyun eti kendi başına yumuşacık olana kadar pişirilir. Enginar pilav tarifindeki gibi hazırlanır. Pişmiş olan etin üzerine konur, yeteri kadar su, tuz ilave edilir. Enginar yumuşayana kadar pişirilir.

Enginar sapı

Enginar sapı ilik gibidir. Dışındaki kalın yerleri soyulunca içteki yumuşak – salatalık gibi- kısmına ulaşırsınız. Burasını ya çiğ olarak, limonla, tuzla yiyin. Allah rahmet eylesin Hacı Manav bana soyup limonla tuzla ikram etmişti. Veya yaptığınız yemeğin içine sapları da atın.

Bu yemeklerde kabuğu soyulmuş enginar göbeği de kullanılabilir elbet. Ama bir de kabuklu deneyin…

Arzu Aygen

www.iyilikguzellik.com özel

KAYISI TATLILARI

KAYISI TATLILARI

Bademli Malatya Kayısı Dolması 113  Malzemeler: 1 kg Malatya Kayısısı, 100 g siyah Rum, 500 g file edilmiş badem, 500 g toz şeker, 100 g glikoz, 250 g pudra şekeri, 500 g krem şanti, 1.5 litre su. Yapılışı: Malatya Kayısısı’nı siyah Rum ve su ile bir gün bekletin. Badem ve  toz şekeri su ile birlikte kaynatın. Sonra patama makinesinde çekin. Yapılan badem ezmesini kayısının içerisine doldurun ve şanti ile süsleyin. Kayısı Bisküvisi 112  Malzemeler: 2.5 su bardağı un, 125 g margarin, 1 yumurta, ½ vanilya, 3 çorba kaşığı pudra şekeri, 2 çorba kaşığı marmelat, limon kabuğu rendesi (bir çay kaşığı), 3 çorba kaşığı toz şeker, şeker boyası, Yapılışı: Unu bir kaba eleyip, yağı una yedirin. Pudra şekeri, yumurta ve vanilya, limon kabuğu rendesi katıp bir hamur yapın. İri fındık büyüklüğünde yuvarlayıp tepsiye birer parmak ara ile dizerek, orta hararetli fırında pişirin. Alt yüzlerine marmelat sürüp iki bisküviyi karşılıklı yapıştırın. Kırmızı ve sarı şeker boyalarını ayrı ayrı köşelere koyarak su ile sulandırıp bisküvinin bir yüzünü kırmızı, diğer yüzünü sarı boyaya toz şekere bulamak suretiyle servis tabağına yerleştirin.  Kabuk Kavurma  120  Malzemeler (8 kişilik): ½ kg kuru kayısı, 1 su bardağı şeker, 1 su bardağı çekilmiş ceviz, 1 yemek kaşağı tuzsuz tereyağı, 1 su bardağı su. Yapılışı: Kayısıları kaynar suda 15 dakika beklettikten sonra yıkayın, suyunu süzün. 2 kez ılık su ile yıkayıp tencereye yerleştirin. Üzerine şekeri ve ılık suyu ilave edip suyunu çekene kadar pişirin. Tatlıyı servis tabağına alın, üzerine çekilmiş cevizi serpin, tereyağını eritip üzerine dökün ve sıcak olarak servis yapın  Kayısılı Mus Frambuaz Sos İle 113 Malzemeler (8 kişilik ): 250 g kayısı suyu, 3 adet yumurta sarısı, 100 g şeker, 4 adet jelatin, 350 g çırpılmış krem şanti. Yapılışı: Bir tencerenin içine kayısı suyu, yumurta ve şeker ilave edip 40 ˚C’de kaynatın. Suda eritilmiş jelatin ilave edilip soğumaya bırakın. Soğuyan karışıma krem şantiyi çırparak ilave edin.  Hindistan Cevizli Bavarois 113  Malzemeler: ½ litre süt, vanilya, 4 adet yumurta sarısı, 100 g şeker, 500 g krema, 50 g Hindistan cevizi. Yapılışı: Bir tencerenin içine; süt, vanilya, yumurta sarısı ve şeker ilave edip 40 ˚C’de kaynatın. Sonra jelatin ilave edip soğumaya bırakın. Soğuyan karışıma, krem şanti ve Hindistan cevizini çırparak ilave edin. Servis yaparken Hindistan cevizli bavaroisi 10 cm çapında daire halinde kesin ve tabağa yerleştirin. Kayısıyı mus bavaroisin üstüne yerleştirin ve frambaz sos, nane yaprağı ve kayısı dilimleriyle dekore edin.    Kayısılı Turta 112  Malzemeler: 1 su bardağı şeker, 1 paket margarin, kabartma tozu ve aldığı kadar un, İç Malzemesi: 750 g kuru kayısı, 1 çay bardağı şeker, 1 tatlı kaşığı tarçın, 250 g ceviz, 3 su bardağı su. İçin Yapılışı: Kayısıları yıkayın. Bir saat önceden ıslatın. 3 su bardağı su, bir çay kaşığı şekerle kayısıları 5 dakika kaynatın. Süzgeçle çıkarıp soğuttuktan sonra içine ceviz katın.   Hamurun Yapılışı: Margarini hafifçe ısıtın. Şeker, un ve kabartma tozunu iyice yoğrulduktan sonra kulak memesi kıvamına getirin. Ceviz büyüklüğünde hamurlar alın. Hamurları çukur yapın, içine kayısılı iç koyup ısıtılmış fırında 20-25 dakika pişirin. Kayısılı-Badem Ezmeli Tart 113 Malzemeler (hamuru için): 150 g un, ½ silkelenmiş çay kaşığı kabartma tozu, 75 g şeker, 1 tane öğütülmüş karanfil, ½ silkelenmiş çay kaşığı öğütülmüş tarçın, 1 yumurta sarısı, 100 g dolaptan çıkmış yağ, 75 g soyulmuş, öğütülmüş badem.  Yapılışı: Unu ve kabartma tozunu karıştırarak havuz yapın. Şeker, karanfil, tarçın ve yumurta sarısını havuza koyarak karıştırın. Hamur haline getirin. Yağı minik parçalara bölün, bademle hamura ilave edin ve yoğurun. Hamuru 1 saat kadar dinlenmeye bırakın. Yağlanmış, açılan kalıba kenar yüksekliği 2 cm olacak şekilde hamur yerleştirin. Üzeri için: 200 g badem ezmesi, 125 g yağ ve margarin, 75 g pudra şekeri, 2 adet yumurta, 1 adet yumurta beyazı, 100 g un, 1 silkelenmiş çay kaşığı kabartma tozu, 500 g taze kayısı, 250 g akşamdan ıslatılmış kuru kayısı. Yapılışı: Yağı, mikserde çırpın. Pudra şekeri, 2 yumurta, 1 yumurta beyazı, un ve kabartma tozunu ilave edin. Kaşıkla aşağıdan yukarıya doğru yavaşça karıştırın. Kayısıları küçük küçük doğrayın ve içine ilave edin. Yapılan hamurun üzerine dökün. Badem ezmesini, hamur haline getirip üzerine açın. Yaptığımız hamurun en üstüne koyun. 175 °C’de 45 dakika pişirin. Fırından çıkardıktan sonra  arzu ederseniz şanti ve kayısıyla üzerini süsleyin. Kayısılı Profiterol 112  Malzemeler: 250 g kayısı, 1 vanilyalı puding, ½ kg süt, çekilmiş şamfıstığı. Sos için: ½ kg süt, 5 çorba kaşığı şeker, 2 çorba kaşığı un, 2 çorba kaşığı kakao. Yapılışı: Kayısıları, az suyla kaynatın. Suyunu süzün. Diğer yanda, ½ kg sütle puding pişirin ve soğutun. Bu pudingi kayısıların içine kaşıkla doldurun. Servis tabağına dizin. Üzerine çikolatalı sos ve şamfıstığı dökün. Sosun Yapılışı: Bir tencereye şeker, un ve kakao koyun. Karıştırıp üzerine süt dökün. Muhallebi gibi pişirin. Soğutup dökün.  Kayısılı Terrine 113  Malzemeler (4 kişilik ): 400 g kayısı püre, 6 adet jelatin, 20 g çekilmiş yeşil fıstık. Yapılışı: Kayısı püre ve jelatin ağır ateşte karıştırın. Kayısı püreyi terrine formunun içine 1 kat püre, 1 kat fıstık şeklinde yayın ve soğumaya bırakın. Herhangi bir meyve  sosu ile ve mevsim meyvesi ile dekore edilip servis yapın. Kaymaklı Kayısı Püresi 112  Malzemeler: 1 kg kayısı, 100 g çiğ badem (kabuğu soyulmuş), 2 bardak pudra şekeri (daha tatlı arzu edenlere  1-2  kaşık  daha  ilave edebilirler), 250 g kaymak. Üstü İçin: 50 g çekilmiş şamfıstığı.  Yapılışı: Kayısıları blenderde püre haline getirin. Pudra şekeri ilave edin. Bademleri ılık suya koyun, üst kabuğu ayıklayın. Çekin ve ezilmiş kayısının içine dökün. Hepsini karıştırın ve bir servis tabağına pürenin yarısını dökün. Bir bıçakla yuvarlak bir pasta gibi düzeltin. Ortasına ince dilinmiş kaymak koyun. Kalan kayısı püresi ile üstü bıçakla düzeltin. Üzerine şamfıstığı serin. Dolaba koyun ve servis yapın. Kayısılı Rulo Pasta 121   Malzemeler (6 kişilik): 4 yumurta, 5 yemek kaşığı şeker, 1 çay bardağı un, 4 yemek kaşığı margarin, Krema için: 3.5 su bardağı süt, 2 kahve fincanı un, 2 fincan şeker, 5 yemek kaşığı süzme yoğurt, 10 adet taze veya kuru kayısı.  Yapılışı: Benmaride yumurta sarılarını şekerle iyice çırpın. Karışıma, un ve eritilmiş margarini ilave edip karıştırın. Yumurta aklarını bir tutam tuzla çırpın ve diğer karışıma ekleyin. Fırın tepsisine yağlı kağıt, üzerine de karışımı yayın 180 ºC derece fırında, 15 dakika pişirin. Un, şeker ve yumurtayı iyice çırpın. Sütü ilave ederek krema kıvamına gelinceye kadar pişirin. Süzme yoğurdu ekleyin. Krema soğuduktan sonra kayısıları ekleyin. Kremayı kekin üzerine yayın. Rulo şeklinde sarın. 16.2.12. Kayısılı Top Çikolatalar 122 Malzemeler (6 kişilik): 1/2 su bardağı tereyağı (120 g), 150 g bitter çikolata, 3 çorba kaşığı bal, 3/4 su bardağı küçük doğranmış kuru kayısı (100 g), 1 su bardağı meyveli yulaf gevreği (120 g), 3 çorba kaşığı kakao. Yapılışı: Tereyağı ve balı, içi su dolu bir tencere veya tepsiye oturttuğunuz bir kaba koyun ve kısık ateşle eritin (benmari usulü). Çikolatayı küçük parçalar halinde kırın, tereyağı ve bala ilave edip iyice eritin. Bu karışıma kayısı ve yulaf ezmesini ekleyerek karıştırın. Karışım sertleşene kadar buzdolabında (yaklaşık 1 saat) bekletin. Dolaptan alın ve elinizde küçük toplar halinde şekillendirin. Çikolata toplarınızı kakaoya bulayın ve yarım saat daha dolapta soğuttuktan sonra servis yapın.  16.2.13 Pirinçli Kese Tatlısı 123 Malzemesi: 1 çay fincanı Amerikan pirinci,  2 çay fincanı süt, 1 çay fincanı toz şeker, 10 adet milföy hamuru, 10 adet kuru kayısı, 2 çorba kaşığı antep fıstığı, 2 çorba kaşığı kuru üzüm, 2 çorba kaşığı dolusu krem şanti, 1 adet yumurta, 1 paket vanilya, 1 çay kaşığı tarçın, 1 kahve fincanı pudra şekeri.   Yapılışı: Pirinci iyice yıkayıp üzerine süt ve bir fiske tuz ilave ederek pirinçler yumuşayana kadar çok kısık ateşte pişirin. Şekeri ilave edip pilav kıvamına gelince ocaktan alıp vanilya ilave edin ve soğumaya bırakın. Soğumuş olan pirince, 2 çorba kaşığı krem şanti, 1 adet yumurta, küçük doğranmış kuru kayısı, üzüm, Antep fıstığı ve tarçın ilave ederek karıştırın. Kare halindeki milföy hamurunu biraz incelterek ortasına pirinçten 1 çorba kaşığı dolusu koyun, uçlarını karşılıklı  olarak  birleştirip  küçük  bir  kese  haline  getirin. 200 ˚C’deki   fırında, hafif pembeleşene kadar pişirin. Servis yaparken üzerine pudra şekeri serpin. Arzuya göre krem şanti veya dondurma ile servis yapabilirsiniz. Kayısı Kızartması 124 Malzemeler (4 kişilik): 4 dilim beyaz ekmek, 6 çorba kaşığı tatlı tereyağı, 14 büyük kayısı, yarım fincan şeker, kayısı likörü. Yapılışı: Önce ekmekleri, sonra da bir tavayı iyice yağlayın. Kayısıları ikiye bölüp çekirdeklerini çıkartın. Dört ekmek diliminin üzerine derili, kısımları alta gelecek şekilde, dörder tane yarım kayısıyı yerleştirin. Çekirdek oyuklarına şeker doldurun. Her birisine birer damla likör damlatın. Sonra 110 °C ısıda 30 dakika süreyle, rengi altın gibi oluncaya kadar kızartın. Hiç bekletmeden servis yapın.  Kayısılı Ekmek Tatlısı 125 Malzemeler (4 kişilik): 150 g kuru kayısı,  ½ su bardağı şeker (100 g), ½  su bardağı su (600 ml.), 14 dilim beyaz tost ekmeği, 2 çorba kaşığı kayısı marmeladı, süslemek için nane ve kaymak. Yapılışı: Kuru kayısı, 2 çorba kaşığı kayısı marmeladı, şeker ve suyu küçük bir tencerede kaynatın ve hafif ateşte 30 dakika pişirin. Tost ekmeklerinin kenarlarını keserek tost makinesinde, ekmekler hafif pembeleşene kadar kızartın. Kızarmış ekmeklerin tek yüzlerine tereyağı sürün ve 4 dilimi bir kaba dizerek fırına atın. Ateşten aldığınız kayısılardan 4 tanesini süsleme için ayırın. Kalan kayısıları, ortadan ikiye açılmış şekilde, fırın kabına sıraladığınız kızarmış ekmeklerin üzerine dizin. Hazırlamış olduğunuz şurubun yarısını, kayısıları dizdiğiniz ekmeklerin üzerine yavaş yavaş dökün. Kalan 4 dilim kızarmış ekmeği kayısıların üzerine kapatın ve artan şurubu da bu ekmeklerin üzerine yavaş yavaş dökün. Kayısılı ekmek tatlısını, kaymak, kayısı ve nane yaprağı ile süsleyip servis yapın.   Kayısılı Aromalı Dondurma 126 Malzemeler (6 kişilik): 1 çay bardağı şeker, 1.5 su bardağı su, 1 portakalın suyu, 1 tatlı kaşığı tarçın, ½ çay kaşığı toz anason, 2 diş karanfil, 24 kuru kayısı, 1 kg hazır vanilyalı dondurma. Yapılışı (Hazırlanma süresi 30 dakika): Şeker, portakal suyu, tarçın, anason ve karanfili bir tencerede karıştırıp orta ateşte kaynatın. Kayısıları ortadan ikiye bölüp, kaynayan şuruba atın. 10 dakika pişirip kevgirle alın. Şurup koyulaşıncaya kadar kaynatın ve sonra da süzün. Dondurmayı kupalara paylaştırın. Her porsiyon için 8 kayısıyı dondurmanın üzerine yerleştirin. Soğuk şurubu üzerlerine gezdirin. İsterseniz, çikolata rendesi serpiştirerek servis yapın. Kaymaklı Kayısı Tatlısı  127 Malzemeler (5 Kişilik) :  ¼ su bardağı su, 125 g kaymak, 125 g toz şeker, 175 g kuru kayısı, antepfıstığı. Yapılışı: Kuru kayısıları bol soğuk su içinde bir gece bekleterek onların  şişmelerini sağlayın. Su ve şekeri kaynatıp şerbet yapın ve kayısıları bu şerbet içinde 10-15 dakika pişirin. Kayısılar soğuduktan sonra, bir kenarlarından yararak içlerine kaymak doldurun ve servis tabağına düzgünce dizin. Üstlerine çekilmiş veya bütün haldeki fıstıkları serperek servis yapın. Muzlu ve Kayısılı Yoğurt 116 Malzemeler (4 kişilik): 1 su bardağı doğranmış kuru kayısı,  1 çorba kaşığı kavrulmuş badem, 1.5 su bardağı yoğurt, 1 adet muz. Yapılışı: Bir kaseye, yoğurdu ve kayısıları koyun. Üzeri kapalı olarak bir gece buzdolabında bekletin. Ertesi gün, içine dilimlenmiş muzu ekleyip karıştırın. Üzerine, badem serperek servis yapın. Yoğurtlu Kayısı Tatlısı 116 Malzemeler: 8 adet kuru kayısı, 1 su bardağı süzme yoğurt, yarım paket vanilyalı puding, 100 g badem, 1 adet yumurta, 1 kahve fincanı toz şeker, 1 adet portakalın kabuğu, margarin. Yapılışı: Küçük fırın kaplarını margarinle yağlayın. Diğer yanda, yoğurdu bir kaba alın. Tüm malzemeyi içine koyup karıştırın. Ancak, bademlerin yarısını, üst süsleme için ayırın. Bu karışımı fırın kaplarına doldurun. Üstlerine, bademleri serpin. Ardından, 200 °C ısıtılmış fırında, 15 dakika kadar pişirin. Kayısılı Dondurma 116 Malzemeler: Yarım kilo olgun kayısı, 300 g toz şeker, çeyrek litre su, 1 adet limon. Yapılışı: Kayısıların çekirdeklerini çıkartın ve  çatalla ezin. Daha sonra, tülbentten geçirerek iyice süzün. Toz şekeri suda eritip kaynatın. İçine, ezdiğiniz kayısıyı ve limon suyunu ekleyerek karıştırın. Soğuması için bir süre bekleyin,  ardından buzluğa koyun. Tam kıvamını bulması için, iki saat arayla, toplam üç defa buzluktan çıkartarak karıştırın. Keloğlan Pastası 116 Malzemeler (6 kişilik):  10 tane taze kayısı, 10 tane kuru kayısı, 1 kg süt, 1.5 paket pötibör bisküvi, 1 paket vanilya 50 g margarin, 1 tane yumurtanın sarısı, 2 çorba kaşığı un, 2 çorba kaşığı nişasta, 1 su bardağı toz şeker, 2 çorba kaşığı fıstık, 3 tane incir şekerlemesi, 2 çorba kaşığı kayısı marmeladı. Yapılışı: Kayısıların saplarını çıkarın, güzelce yıkayın, küçük küçük doğrayın. Derince bir tencerede, 1 kilo süt, margarin, un, toz şeker, nişasta, vanilya ve yumurta sarısını iyice çırpın. Sonra, orta hararette kaynayıncaya kadar pişirin.  Tencereyi ateşten aldıktan sonra, fıstık, kayısı, incir şekerlemesi, pötibör bisküvi kırıkları koyup harmanlayın. Bir tabağa ters dökerek üzerine kayısı marmeladı döküp ikram edin. Tahinli Kayısılı Çörek 116 Malzeme (4 kişilik): 4 tane milföy hamuru, 1 çay bardağı doğranmış kayısı, 1 çay bardağı tahin, 1 çay bardağı ceviz, 2 çorba kaşığı marmelat (veya) 2 çorba kaşığı kayısı reçeli suyu, 2 çorba kaşığı toz şeker, 1 adet yumurta. Yapılışı: Ceviz, tahin, toz şeker ve kayısıyı iyice karıştırın. İçine çırpılmış yumurta ilâve edin. Beri yanda, milföy hamurunu yayın. Ortasına, iç koyup ikiye katlayın. Bir çay bardağı ile kesip uçlarını kıvırarak bastırın. Üzerine, yumurta sarısı sürün. Bu işlemleri, sırasıyla, dört hamura da uygulayın. Hamurları kızgın fırında pişirin. Üzerine, sıcak iken marmelat sürüp ikram edin. Kayısı ve  Bademli Kek 116 Malzemeler:  1.5 su bardağı kayısı, yarım su bardağı bal ya da pekmez, 2.5 su bardağı tam, buğday unu, yarım su bardağı dövülmüş badem, 1 tatlı kaşığı tarçın, 1 çorba kaşığı portakal ya da limon kabuğu rendesi, 2 çorba kaşığı yumuşak tereyağı, 1 çay kaşığı deniz tuzu, 1 çay kaşığı karbonat, 1 adet yumurta. Yapılışı:  Fırınınızı 175 °C ısıtın. Isıya dayanıklı bir kapta tereyağını eritin. İçine, bal ya da pekmezi karıştırın, tuzu katın, yumurtayı ekleyip çırpın. Kuru malzemeler ile beraber, iyice harmanlayın. Bir ekmek kalıbı (yaklaşık, 12 X 24 cm) alıp önce yağlayın, sonra da unlayın. Bu karışımı kalıba dökün. Bir somun halinde, üstü kızarana kadar, 30 ya da 40 dakika pişirin. Fırından çıktıktan 10 dakika sonra, kalıptan çıkarıp soğumaya bırakın. Kayısı  Tatlısı 116 Malzemeler (4 kişilik): 24 adet dolgun kayısı, 2 su bardağı toz şeker, 1 litre su, 1 dal vanilya, 8 yıldız anason. Yapılışı: Bir tencereye suyu alın. Toz şeker, çubuk vanilya ve anasonu kaynatın. Su kaynadıktan sonra, tencerenin kapağını kapatıp 20 dakika kısık ateşte pişirin. Kayısıları yıkayıp ortadan ikiye bölün. Çekirdeklerini çıkardıktan sonra, hazırladığınız şurubun içine atın. Kayısılar ile beraber bir taşım kaynattıktan sonra, ateşten alın. Tencerenin kapağını kapalı tutarak 15 dakika dinlendirin. Kayısıları çıkarıp servis tabağına alın. Şurubu üzerinde gezdirin. Ilık ya da soğuk ikram edin. Kayısılı Meyve Kızartması (Soslu) 116 Malzemeler: 56 adet kayısı, 4 adet şeftali,  yarım su bardağı toz şeker,  yarım su bardağı süt, yarım su bardağı şeftali suyu, 2 adet yumurta, 4 kahve fincanı dolusu un 1 tutam tuz, 1 tutam pudra şekeri, sıvı yağ. Yapılışı: Meyveleri yıkayın. Kayısıları ikiye bölün. Üzerine, şekerin yarısını ve meyve suyunu ekleyin ve iki saat bekletin. Beri yanda, şeftalileri dilimleyin, kayısılarla karıştırın ve beş dakika dinlendirin. Yumurta, un, süt ve kalan şekeri çırpın. Meyveleri bu karışıma bulayın ve kızgın yağda kızartın. Servis tabağına aldığınız meyvelerin üzerine, pudra şekeri serpin. Yanık Kayısı  116 Malzemeler: 3 su bardağı süt, 1 paket vanilya, 2 tane yumurtanın sarısı, 1 su bardağı kayısı suyu, 1 su bardağı toz şeker, 4 çorba kaşığı un, 1 tane limonun rendesi, yarım kilo kayısı. Süs için: 2 tane yumurtanın akı, 2 çorba kaşığı pudra şekeri. Yapılışı: İlk önce kayısıları ayıklayıp cam bir tepsiye yayın. Daha sonra süt, yumurta sarısı, un, limon rendesi, toz şeker, vanilyayı ve bir su bardağı kayısı suyunu tencereye koyup karıştırın. Sonra kısık ateşte pişirin. Hazırladığınız bu karışımı kayısıların üzerine dökün. Soğumaya bırakın. İki yumurta akını, iki pudra şekeri ile kar haline getirin, tatlının üzerine yayın. Önceden 150 °C ısıtılmış fırında kızarana kadar pişirin. Soğuk olarak ikram edin. Kayısılı Çikolata 116 Malzemeler (40 adet için): 175 g çok ince kıyılmış çikolata, 200 g kayısı kurusu, 20 adet badem. Yapılışı: Ön hazırlık olarak, bir fırın tepsisini yağlı kağıtla kaplayın. 175 g çikolatayı rendeledikten veya bıçakla incecik kıyıldıktan sonra, küçük ve ısıya dayanıklı bir kabın içine koyun. Bir başka tencereye su alın, ocağın üzerine oturtun. Benmari usulü, çikolatayı ocak üzerinde tutun ve sürekli karıştırarak eritin. Kayısıları yıkayın, sonra da kurulayın. Ortalarından kesip ayırın. Her yarım kayısıyı erimiş çikolataya batırın. Ancak, kayısının üzerindeki fazla çikolatayı akıtın. Bu şekilde, teker teker hazırladığınız kayısıları fırın tepsisine aralıklı olarak yerleştirin. Bademlerin kabuklarını soyup ikiye bölün. Ardından, her bir kayısının üzerine yarım badem koyun. Bu arada, erittiğiniz çikolata donmuş olacağı için, benmari usulü tekrar ısıtın. Kalan erimiş çikolatayı küçük bir kâğıt külaha doldurun, ucundan da küçük bir delik açın. Sıkarak çikolatalı kayısıların üzerine zik zaklar yapın. Çikolata katılaşana kadar bekletin. Zerdali Hoşafı 116 Malzemeler: 1 su bardağı zerdali kurusu, 5 su bardağı su, 1 su bardağı toz şeker. Yapılışı: Zerdalilerin çekirdeklerini çıkartın. Sonra, yıkayın. Bir tencereye su koyup zerdalileri yumuşayıncaya kadar pişirin. Tanelerin dağılmamasına dikkat edin. Zerdali taneleri az yumuşayınca, hemen toz şekeri katın. Soğuk olarak servis yapın. Sonbahar Hoşafı 116 Malzemeler (6 kişilik): 200 g doğranmış kuru kayısı, 200 g doğranmış kuru incir,  250 g kuru üzüm, 200 g kuru erik, 5 adet tarçın çubuğu, 10 adet karanfil, 1 su bardağı soyulmuş badem, 5 su bardağı toz şeker, 8 su bardağı su. Yapılışı: Toz şeker haricindeki tüm malzemeyi, bir tencereye alın. Bol su ile 15 dakika haşlayın ve süzün. Toz şekeri ilave edip 8 su bardağı su ile 15 dakika daha kaynatın. Tencereyi ateşten indirip bademi ekleyin. Soğuk olarak, pilav ile beraber ikram edin. Kayısı Reçeli 116 Malzemeler (6 kavanozluk/ 250 g’lık): 1 kilo kayısı, 4 su bardağı toz şeker, 1 limonun suyu, 2 su bardağı file badem. Yapılışı: Kavanoz ve kapaklarını sıcak su ile iyice yıkayın. Kavanozları ters çevirerek kurumalarını sağlayın. Reçel konacağı zaman, kavanozlarda asla rutubet olmamalı. Kayısıları yıkayıp ikiye böldükten sonra, çekirdeklerini çıkarın. Kayısıları küçük parçalar halinde doğrayıp blender ile püre haline getirin. Öte yanda, bir tencerede kayısıları toz şeker ve limon suyu ile birlikte kısık ateşte kaynatın. Ateşten aldığınız tencereye ince dilimlenmiş bademleri ilave edip karıştırın. Arzu ederseniz, minik badem dilimlerinin yanı sıra, bu reçele karanfil taneleri de katabilirsiniz. Kayısı reçeline kabuğu soyulmuş beyaz renkteki kayısı tohumlarını da ekleyebilirsiniz. Reçeli sıcak iken, kavanozlara boşaltıp hemen kapaklarını kapatın. Kavanozları beyaz bir örtünün üzerine ters çevirerek 5 dakika bekletin. Bu işlem, kapakların güvenli olup olmadığını anlamak için gereklidir. Zira, sağlam olmayan kapaklar, reçelin bozulmasına, hatta zehirlenmelere yol açabilir. Reçelin kıvamını alıp almadığını anlamak için, çok basit bir yöntem vardır. Bir kaşık reçeli soğuk bir tabağa alın. Şayet reçel, bir dakika içinde katılaşıyorsa, reçeliniz olmuş demektir. Bu durumdaki reçeli hemen kavanozlara alabilirsiniz. Eğer katılaşmıyorsa derhal biraz daha toz şeker katıp tekrar kaynatın. Kıvam testini tekrarlayın. Kuru Kayısı Reçeli 116 Malzemeler: 500 g kuru kayısı,  5 su bardağı su, 2.5 su bardağı toz şeker, bir tutam vanilya, limon suyu. Yapılışı: Derince bir tencerede suyu kaynatın. Sonra, kuru kayısıları içine atın. Daha sonra da, toz şeker ile az vanilyayı ilave edin. Kayısılar pişmeye yakın, reçele en az yarım limonun veya bir limonunun suyunu sıkın. Kayısı Soslu Tatlı 128 Malzemeler:  7 yemek kaşığı irmik,  10 yemek kaşığı toz şeker,  1 litre süt,  2 yemek kaşığı, tereyağı, 1 tatlı kaşığı mahlep, 10 adet kuru kayısı. Sosu İçin:  1 su bardağı kayısı suyu, 2 yemek kaşığı mısır nişastası. Yapılışı: İrmik, şeker, süt ve ince kıyılmış kayısıları tencereye alıp, devamlı karıştırarak koyulaşıncaya kadar pişirin. Mahlep ve tereyağını ilave edin. Islatılmış kalıba dökün. Dondurun. Sosu yapmak için, kayısı  suyunu nişasta ile karıştırıp pişirin. Soğuyunca, kalıptan çıkardığınız tatlının üzerine döküp, servis yapın. Yoğurtlu Tatlı 129 Malzemeler (4-6 kişi için): 300 g süzme yoğurt, 1 kutu krema, 1 paket vanilya, 3 yemek kaşığı pudra şekeri, 2 adet portakalın suyu, 200 g kayısı marmeladı. Süslemek İçin: 15-20 adet ceviz ve çilek. Yapılışı: Süzme yoğurt, krema, pudra şekeri ve vanilyayı 5 yemek kaşığı portakal suyuna karıştırın. Bu karışımı servis kaselerine boşaltın. Kayısı marmeladından 2 yemek kaşığı ayırıp kalanı kasedeki yoğurtlu karışımın üzerine dökün. Ayırdığınız 2 yemek kaşığı marmeladı portakal suyu ile karıştırın.  Bu karışımın üzerine çilekleri dizin. Kayısılı Tümülüs 130 Malzemeler: 10 adet yaş kayısı, 10 adet kuru kayısı, 1 kg süt, 1.5 paket pötibör bisküvi, 1 paket vanilya, 50 g margarin, 1 tane yumurta sarısı, 2 çorba kaşığı un, 2 çorba kaşığı nişasta, 1 su bardağı şeker, 2 çorba kaşığı fıstık, 3 adet incir şekerlemesi, 2 çorba kaşığı kayısı marmeladı. Yapılışı: kayısıları küçük küçük doğrayın. Bir kilo süt, margarin, un, şeker, nişasta, vanilya ve yumurta sarısını çırpın, ateşte kaynayıncaya kadar pişirin. Ateşten aldıktan sonra fıstık, kayısı, incir şekerlemesi ve bisküvi kırıkları koyup karıştırın. Bir tabağa ters dökerek üzerine kayısı marmeladı dökün. Servis yapın. Kakaolu Kayısı Pastası  130 Malzemeler (6 kişilik): 5 adet yumurta, 2 su bardağı şeker, 3 çorba kaşığı kakao, 250 g yumuşak margarin, 1 su bardağı un, 1 su bardağı pirinç unu, 1 paket kabartma tozu, 1 paket vanilya, 2 çorba kaşığı kayısı marmeladı veya püresi, 1 su bardağı kayısı suyu, 1 kaşık pudra şekeri. Yapılışı: Yumurta, şeker, kakao, un, pirinç unu, margarin, vanilya, kabartma tozunun hepsini iyice mikserde çırpın. Yağlanmış kek kalıbına dökün. 170 °C deki fırında 45 dakika pişirin. Fırında çıkarıp üzerine bir su bardağı kayısı suyunu dökün. Soğutup ikiye kesin. Arasına marmelat sürüp kapatın. Üzerine pudra şekeri eleyin.  Susamlı Kayısı Tatlısı 131 Malzemeler: 1 kg yaş kayısı, 2 su bardağı toz şeker, yarım su bardağı çekilmiş ceviz, 8 su bardağı su, yarım limonun suyu. Yapılışı: Kayısıları yıkadıktan sonra bir tencerede toz şeker, su ve limon suyunu birlikte kaynatın. Kayısıları kevgirle ayrı bir tabağa alıp soğumaya bırakın. Suyu hafif koyulaşıncaya kadar pişirin. Soğuyan kayısıların içlerini açıp cevizle doldurun ve küçük bir tepsiye dizin. Katılaşan şurubu kayısıların üzerine gezdirin. Servis tabaklarına alıp üzerelerine susam serperek servis yapın. Kuru Kayısılı  Pasta 132 Malzemeler: Akşamdan suda bekletilmiş 300 g kuru kayısı, 70 g un, 70 g toz şeker, 2 çorba kaşığı sıvı yağ, 50 g krema, sarıları ayrılmış 3 adet yumurta ve bir tutam tuz. Yapılışı: Derin bir kabın içerisinde un, şeker, yağ ve yumurta sarılarını iyice karıştırın. Diğer  tarafta, yumurta aklarını derin bir kabın içerisine alın. El mikseri ile (bir tutam tuz ekleyerek) katılaşana kadar çırpın. Bir spatula yardımı ile hazırladığınız karışıma ekleyin. Fırın kabını çok hafif yağlayın. Kayısıları içerisine yerleştirin. Üzerine karışımı boşaltın. Önceden orta derecede ısıtılmış fırında 15-20 dakika pişirin. Ilık olarak servis yapın. Kayısı Pare Tatlısı 133 Malzemeler: 1 kg olgun kayısı,  1 su bardağı şeker, 10 yaprak jelatin, 3/4 su bardağı su, süslemek için nane yaprakları ve vişne şekerlemesi. Yapılışı: Jelatinleri soğuk su ile ıslatıp yumuşamaya bırakın. Kayısıların çekirdeklerini çıkarın. Düzgün ve sert olan 8-10 tane kayısıyı ayırıp kalanları mikserde çevirerek püre haline getirin. Bir tencerede şeker ve suyu kaynatın. Ayırdığınız kayısıları içine atarak, hafif yumuşayıncaya kadar 3-4 dakika kaynatın. Haşlanan kayısıları kenara çıkarın. Kalan sıcak suya önce jelatinleri sonra kayısı püresini ekleyip iyice karıştırın. İsterseniz, ıslatılmış 4 ayrı kalıba veya tek bir kalıba döküp 3-4 saat bekletin. Servis için dolaptan alın, düz tabağa ters çevirerek çevresini kayısı, nane yaprakları ve vişne şekerlemeleri ile süsleyip servis yapın. Kaymaklı Kayısı Jölesi 133 Malzemeler: 1 kg kayısı püresi, 200 g kaymak, 7 yaprak jelatin, 2 kahve fincanı toz şeker, 100 gr krem şanti. Yapılışı: Kayısıyı püre haline getirip ocakta kaynatın. Jelatini eriterek sıcak kayısı püresine yedirin. Karışımı kalıplara dökün. Jölenin ortasına bir krema torbası yardımı ile kaymak ve şanti sıkın. Kaymaklı jöleleri buzdolabında 30 dakika dinlendirip istediğiniz şekilde süsleyerek servis yapın Kayısılı Kurabiye 133 Malzemeler (4 Kişilik):  ½ kg un, 1 su bardağı toz şeker, 2 adet yumurta, 100 g margarin, 1.5 çay bardağı kabartma tozu, ½ su bardağı ceviz, ½ su bardağı kuru kayısı. Yapılışı: Unu geniş bir kaba eleyin. Ortasını havuz gibi açın. Şeker, kabartma tozu, margarin ve yumurtayı ortasına koyun. Yavaş yavaş yoğurun. Gerekirse biraz daha un ilave edin. Hamur elinize yapışmayacak kıvama gelince, 4 parçaya bölün. Her parçayı yuvarlayın. Unlanmış düz bir zemin üzerinde merdane yardımıyla yarım santim kalınlığında açın. Ceviz ve kayısıları ince kıyın. Hamurun üzerine bunlardan bir miktar serpin. Merdaneyi üzerinde yuvarlayıp, hamura yapışmalarını sağlayın. Büyükçe ve yuvarlak bir kurabiye kalıbıyla veya bir bardak yardımıyla yuvarlaklar kesin. Yağlanmış fırın tepsisine sıralayın. Önceden ısıtılmış 180 °C lik fırında pembeleşene dek pişirin. Fırından çıkardığınız kurabiyeleri hafifçe oynattıktan sonra tepside soğutup, servis yapın. Kayısılı Pasta 133 Malzemeler  (8 kişilik  Süre: 75 dakika): 1.5 su bardağı pudra şekeri, 200 g tereyağı, 2 portakal kabuğu rendesi, 10 yumurta. Krema İçin: 200 g kayısı püresi, 3.5 çay bardağı şeker, 10 yumurta sarısı, 500 g çırpılmış şanti. Yapılışı: Çukur bir kapta pudra şekeri, yumuşamış tereyağı ve portakal kabuğu rendesini mikserle iyice karıştırın. Karışıma çırpılmış yumurtaları ekleyip yeniden karıştırın. Karışımdan aldığınız parçaları tavada ince plakalar halinde kızartın. Keke benzeyen kızarmış hamurları bir gün süreyle buzdolabında bekletin. Kayısıyı püre haline getirip kaynatın. Kaynamakta olan püreye 10 yumurta sarısı ve toz şeker karışımını yedirin. Çırpılmış şantiye kayısı püreli sosu ekleyip iyice karıştırın, buzdolabında bir süre dinlendirin. Hazırlamış olduğunuz keklere ağaç gövdesi gibi şekil vererek ortasına kremayı dökün. Buzdolabında 30 dakika dinlendirin. Pastayı dilediğiniz istediğiniz şekilde kesip, süsleyerek servise sunun. 112  Anonim, 1997, Malatya Kayısısı ve Yemekleri, Malatya Ticaret ve Sanayi Odası yayınları. 113  İbrahim Kılıç, 1994. Mutfağımızda Kayısı. Standart Dergisi Kayısı Özel Sayısı 114   Fevziye Aksoy, 16.05.1998. Milliyet Gazetesi 115   htttp://superonline.com/gurme/tarif/yemekler/yemek180.htm (Erişim Tarihi: 16.06.2000) 116  Jülide Ergüder, 29.08.2003 Hürriyet Gazetesi 117  Jülide Ergüder, 08.09.2003 Hürriyet Gazetesi 118  http://thecookshouse.tripod.com/Recipes/apricot.htm  (Erişim Tarihi: 19.10.2003)   119   http://hurriyetim.com.tr/tatilpazar/latin/00/04/30/eklhab/22ekl.htm (Erişim Tarihi: 16.06.2000) 120   Aktivite Malatya Aktif İşadamları Yayın Organı Yıl: 2 Sayı 3, (Kayısı Özel Sayısı), 1998 121   Şule Şantarlı, 12.09.2000. Milliyet Gazetesi 122  http://arcelik.com.tr/arcelik/yemek/s46.html  (Erişim Tarihi: 16.06.2000) 123 http://milliyet.com.tr/ekler/gazete-pazar990509/haber/hab10.html  (Erişim Tarihi: 16.06.2000) 124   http://www. e-kolay.net/astroloji/mutfakaslan3.asp (erişim tarihi 25.08.2000) 125   http://www.arcelik.com.tr/arcelik/yemek/s10.html(erişim tarihi 16.06.2000) 126 http://www.milliyet.com.tr/2000/06/26yasam/yas13.html  (Erişim Tarihi: 04.07.2000) 127 http://www.superonline.com/gurme/tarif/yemekler/yemek154.htm (Erişim Tarihi: 16.06.2000) 128  http://www.tgrt.com.tr/yemek/tatlilar/05.asp (Erişim Tarihi: 13.11.2003) 129 http://www.evyemegi.com/Tatlilar/yogurtlutatli.htm (Erişim Tarihi: 13.11.2003) 130  19.07.2003, Yeni Asya Gazetesi 131 http://www.kadınveaile.com/aile3/menu1asp?gun=31  (Erişim Tarihi: 13.11.2003) 132  www.bigglook.com/biggmenu/OmerAlbayrak/KayisiliPasta.asp 133  www.yemekport.com/yemektarifleri/yemeklisteK.htm Kayısı ile ilgili tüm yazı ve makaleleri alıntı yaparak aldığımız http://www.malatyaapricots.com/ sitesi yöneticilerine ve emeği geçen uzmanlara sonsuz teşekkürler. bitkitohum editöryası

Bahçe Bitkileri-Enginar Yetiştiriciliği

ENGİNAR

Enginar toprak altı gövdesi çok yıllık, toprak üstü organları tek yıllık olan baş ve yapraklarından çeşitli şekillerde faydalanılan bir sebze türüdür. Enginarın yenilen kısmı açmamış çiçeklerinin geniş ve etli çiçek tablası ile brakte adını verdiğimiz enginar başındaki yapraklarının etli dip kısımlarıdır. Enginarın içeriğinde A ve C vitaminlerinin yanında kalsiyum, potasyum, demir, manganez ve fosfor gibi çeşitli mineralleri orta seviyede bulunduran bir sebzedir. Enginarda bulunan Ciarin adlı madde karaciğer, safra kesesi, böbrekler ve bağırsakların düzenli çalışmasına yardım eder. Taze olarak tüketiminin yanında konserveye işlenmiş ve derin dondurulmuş olarak kullanımı mümkündür. Enginar, İtalya, İspanya, Fransa gibi Akdeniz ülkelerinde ve Amerika kıtasında üretilmektedir. Ülkemizdeki üretimi Ege ve Marmara bölgelerinde yoğunlaşmıştır. Marmara bölgesinde Bayrampaşa, Ege ve Akdeniz bölgelerinde ise; Sakız çeşitleri yaygın olarak yetiştirilmektedir. Enginarın çok yıllık bir sebze olduğundan enginar plantasyonları bulundukları yerde 10 ila 15 yıl kalabilir. Ancak üçüncü ve dördüncü yıldan sonra ekonomik verim düştüğünden plantasyonların yenilenmesi uygun olur.

YETİŞTİRME İSTEKLERİ

Enginar ılık iklim sebzesidir. Kışları ılık geçen bölgelerde kış ve ilkbahar aylarında yetişir. Aylık sıcaklık ortalaması 70C 'nin altında olan yerlerde yetiştiricilik uygun değildir. En iyi geliştiği sıcaklık 15 ila 180C’ dir. Sıcaklık 00C' nin altına düştüğünde başlarda büyük zararlanmalar olur ve hasat zamanı gecikir. Sıcaklık -5,-60C' den daha aşağı düştüğünde toprak üstü kısımları kısmen veya tamamen donar. Fazla sıcak ve kuru hava koşullarında ise; baş gelişimi olmaz.

TOPRAK İSTEKLERİ ve GÜBRELEME

Enginar toprak istekleri seçici bir bitki değildir. Fakat derin, tınlı-kumlu toprakları tercih eder. Toprak iyi drene edilmiş ve kullanabilir su kapasitesine sahip olmalıdır. En uygun gübreleme toprak tahlili sonuçlarına göre yapılan gübrelemedir. Enginar çok yıllık bitki olduğundan her yıl ilkbahar ve sonbaharda sürgün temizliği sırasında tahlil sonuçlarına göre ticaret gübreleri ve ocaklara birer kürek çiftlik gübresi verilir ve bitkilerin boğazları doldurulur. Çiftlik gübresi ile fosforlu ve potasyumlu gübrelerin tamamı dikimden önce verilirken, azotlu gübreler üç seferde verilmelidir. Birinci kısım dikimde, ikincisi ilk başlar görülünce, sulaması döneminde verilmelidir.

YETİŞTİRİCİLİĞİ

Enginar genel olarak ülkemizde ve birçok ülkede vegetatif yolla üretilmektedir. Fransa ve İtalya'da doğrudan tohumla üretilen çeşitler geliştirilmiştir. Enginarda vegatatif yolla üretim dip sürgünleri veya üzerinde gözlerin bulunduğu kök parçaları ile yapılabildiği gibi sadece gözlerin ana gövdeden çıkarılıp değişik ortamlarda köklendirilerek de yapılabilir. En yaygın üretim şekli sürgünlerle yapılan üretimdir. Yeni kurulacak Enginar plantasyonlarında dikiminden önce toprak derin sürülmeli ve gübrelenmelidir. Derin sürümden sonra diskaro ve tırmık çekilerek toprak dikime hazır duruma getirilmelidir. Dikim genellikle Akdeniz ve Ege bölgesinde Ekim – Kasım aylarında, Marmara bölgesinde ise Mart – Nisan aylarında yapılır. En uygun dikim masuralar üzerine sıra arası ve üzeri 1x1 m mesafe ile yapılır

BAKIM İŞLEMLERİ

Enginar çok yıllık bir bitki olduğundan her yıl sonbahar ve ilkbaharda bitkilerin dipleri açılır. Kuvvetli 1 ila 2 sürgün bırakılır. Diğer sürgünler köklü olarak gövdeden kesilerek alınır. Her enginar bitkisinden dikimde kullanılabilecek nitelikte 6-10 adet sürgün elde edilir. Üçüncü kısmı ise; uyandırma sonbahar ve ilkbahardaki sürgün temizliği sırasında bitkilerin arası çapalanır. Yabancı ot temizliği yapılır. Enginarda hasat başlar normal büyüklüklerini aldığı ancak braktelerin açılmadığı dönemde yapılmalıdır. Hasat gecikirse brakteler açılır, çiçek tablası lifli bir yapı kazanarak Pazar değerini kaybeder. Hasat olgunluğuna gelen başlar 5 ila 10 cm uzunluğunda sapları ile hasat edilmelidir. Enginarda başların hasadından sonra bitkinin dal ve yaprakları kuruyarak, bitki dinlenme dönemine girer, bu dönemde hiçbir işlem yapılmaz. Bölgelere göre değişmekle beraber Temmuz Ağustos aylarında uyandırma sulaması yapılır.

Enginarın Faydaları

Karaciğer ve kalbin en iyi dostu olan enginarın kanı temizlediğini ve yorgunluğu giderdiğini vurgulayan uzmanlar, diğer zehirli maddeleri ve yorgunluk maddelerini idrarla dışarı atarak vücuda dinçlik verip dinlendirdiğini söylüyor. Uzmanlar, enginarın, beyin yorgunluğunu çabucak geçirdiğini, kalp adalelerini kuvvetlendirdiğini, onu rahatsız eden üre ve kolesterolü düşürerek kalbin rahat çalışmasını sağladığını, şeker hastaları için de çok faydalı olduğunu, mide ve bağırsakları dezenfekte ederek ishalleri durdurduğunu kaydediyor.

Çiçeklerin çevresi de iplikçik biçiminde ot gibi yapılı pek çok burgu yaprakçığıyla dolu olur. İşte enginarın sebze olarak yenen kısmı, bu çiçeklerin altındaki etli çiçek tablasıdır. Çiçek tablası taze olarak yenilmeli, kartlaşmaya bırakılmamalıdır. Bitkinin sürgünleri yani çiçek sapları da körpeyken soyularak yenilebilir. İlkbahar mevsiminde baş bağlayan enginarın Türk mutfağındaki önemli yemekleri; dolması ve bezelye ya da bakla ile birlikte hazırlanan nefis zeytinyağlılardır.

Besin Değerleri

100 gr. taze ve çiğ (pişirilmemiş) sebze olarak enginarın içerdiği önemli besin değerleri şunlardır: 80 kalori; 3 gr. protein; 7,8 gr. karbonhidrat; 0 kolesterol; 0,2 gr. yağ; 1.5 gr. lif; 70 mgr. fosfor; 55 mgr. kalsiyum; 0,8 mgr. demir; 45 mgr. sodyum; 330 mgr. potasyum; 30 mgr. magnezyum; 0,5 mgr. çinko; 280 IU A vitamini: 0,15 mgr. B1 vitamini; 0,05 mgr. B2 vitamini; 0,7 mgr. B6 vitamini ve 10 mgr. C vitamini.

Sağlığımıza Yararları

Yukarıdaki değerler incelendiğinde enginarın bedenimiz için ne denli yararlı ve vazgeçilmez bir besin olduğu ortaya çıkar. Bunun yanı sıra;

o Enginar, içerdiği ciarin adlı etkili madde ile karaciğer ve safra kesemizi destekleyen bir besin olarak uzun zamanlardan beri Batı ülkelerinde büyük kabul görmekte ve bolca tüketilmektedir: Diğer hafif acı-tatlı sebzeler gibi enginar da, safra salgılarını artırmakta ve sindirimi kolaylaştırmaktadır.

o Enginar, kandaki yağ ve kolesterol düzeylerini düşürmektedir.

o Enginar, güçlü bir idrar söktürücüdür: Böbreklerin çalışmasını düzenlemekte ve bedendeki istenmeyen sıvıların atılmasını kolaylaştırmaktadır.

o Enginar ayrıca, içerdiği inülin adlı maddeyle, geleneksel olarak seker hastalarına tavsiye edilen bir besindir: Bu tür nişasta olan bu madde, sindirilmeye dirençlidir. Ve kandaki şeker düzeyini düşürür.

o Enginarın körpe yaprak ve çiçek saplarının kaynatılarak suyunun içilmesinin dahi, yukarıda sözü edilen etkileri kısmen de olsa sağlayacağı uzmanlarca savunulmaktadır.

Bütün bu etkileri sağlamak üzere enginarın tazesinin ya da konserve edilmişinin bol bol yenilmesi öğütlenmektedir. Ne yazıktır ülkemizde, ekolojik koşullar yani bitkinin istekleri birçok yerde tam olarak karşılandığı halde enginar pek sınırlı miktarda yetiştirilmekte ve bu nedenle yüksek fiyatlarla satışa sunulmaktadır. Enginar üretimimizin artırılıp bu yararlı sebzenin artık zenginlerin besini olmaktan çıkarılması en içten dileğimizdir.

Enginar Yemekleri http://medice.blogcu.com/ Kaynak http://www.pektasenginar.com/  Teşekkürler.